Sakatlık İndiriminden Yaralanma ve Uygulama Yönetmeliği

SAKATLIK İNDİRİMİNDEN YARARLANACAK

HİZMET ERBABININ SAKATLIK DERECELERİNİN

TESBİT ŞEKLİ İLE UYGULANMASI HAKKINDA

YÖNETMELİK

Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 18/3/1981 No : 8/2620

Resmi Gazete Tarihi: 28/4/1981 Resmi Gazete Sayısı:17324

Yönetmeliğin amacı:

Madde 1 – (Değişik: 15/6/1981 – 8/3179 K.)

Bu Yönetmeliğin amacı 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 31 inci

maddesinde yer alan sakatlık indiriminden yararlanacak hizmet erbabının sakatlık

derecelerinin ve indirimin uygulanmasına ilişkin esas ve usullerin tespitidir.

Yönetmeliğin kapsamı:

Madde 2 – Bu Yönetmelik sakatlık indiriminden yararlanmak isteyen

hizmet erbabı hakkında uygulanır.

Sakatlık dereceleri:

Madde 3 – (Değişik: 15/6/1981 – 8/3179 K.)

Birinci Derece Sakatlık: Çalışma gücünün % 80’inden fazlasını (% 80

dahil) kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derecede sakat sayılır.

İkinci Derece Sakatlık: Çalışma gücünün % 60’ından fazlasını (% 60 dahil

% 80’e kadar) kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derecede sakat sayılır.

Üçüncü Derece Sakatlık: Çalışma gücünün % 40’ından fazlasını (% 40

dahil % 60’a kadar) kaybetmiş bulunan hizmet erbabı üçüncü derecede sakat sayılır.

Sakatlık indiriminden yararlanmak için başvuru:

Madde 4 – İndirimden yararlanmak isteyen sakat hizmet erbabı. Nüfus

kağıdının örneği ve çalıştığı işyerinden alacağı hizmet erbabı olduğunu gösterir

belge ile birlikte illerde Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne, bağımsız Vergi Dairesi

bulunan İlçelerde Vergi Dairesi Müdürlüğüne, diğer ilçelerde Malmüdürlüğü’ne bir

dilekçe ile başvuracaktır.

Başvuru üzerine yapılacak işlemler:

Madde 5 – (Değişik: 18/8/1998 – 98/11697 K.)

Defterdarlık Gelir Müdürlükleri,Vergi Dairesi Müdürlükleri ve

Malmüdürlükleri sakatlık indiriminden yararlanmak için kendilerine başvuran

hizmet erbabının adı ve soyadını, baba adını, doğum yeri ve tarihi ile çalıştığı

işyerini, Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin eki

rapor formlarının üç nüshasının ilgili yerlerine yazacaklar ve bu formları bir yazıya

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

416

ekleyerek hizmet erbabını Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde belirtilen hastanelerden

en yakın olanına sevk edeceklerdir.

Yetkili sağlık kuruluşları:

Madde 6 – (Değişik: 18/8/1998-98/11697 K.)

Bu Yönetmelikte belirtilen sağlık kurulu raporunu düzenlemeye Özürlülere

Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde

belirtilen hastaneler yetkilidir. Yetkili sağlık kuruluşları adı geçen Yönetmelikte

belirtilen esaslar çerçevesinde rapor düzenleyip sağlık kurulu kararını vermek

zorundadır. Bu kararı içeren raporun aslı sakatlık indiriminden faydalanmak isteyen

hizmet erbabının bağlı bulunduğu yerdeki İl Defterdarlığına gönderilecektir.

Yetkili sağlık kuruluşlarınca yapılacak işlemler:

Madde 7 – (Değişik: 18/8/1998 – 98/11697 K.)

Yetkili sağlık kuruluşları Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları

Hakkında Yönetmeliğin 6,7 ve 8 inci maddelerinde belirlenen esaslara göre işlem

yapacaklardır.

Düzenlenecek raporlar üzerine yapılacak işlemler:

Madde 8 – Defterdarlık Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri

veya Malmüdürlükleri yetkili sağlık kuruluşları tarafından düzenlenerek resmi

yazıyla gönderilen raporları (şüphe uyandıran raporlar için ilgili hastaneyle temasa

geçerek raporların doğruluk derecesini saptadıktan sonra) Maliye Bakanlığı Gelirler

Genel Müdürlüğüne doğrudan doğruya ve geciktirmeden göndereceklerdir.

Defterdarlık Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri ve

Malmüdürlükleri sakatlık indiriminden yararlandırılan hizmet erbabının ad ve

soyadını doğum yerini, doğum tarihini, baba adını, çalıştıkları kuruluşu, raporu

veren hastane ile rapor tarih ve numarasını tutacakları bir alfabetik fihrist defterine

yazacaklardır.

Defterdarlık Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi Müdürlükleri ve

Malmüdürlükleri sorumluluk bölgelerinde kendilerince sakatlık indiriminden

yararlanabilecekleri bildirilmediği halde özel ve kamu kuruluşlarında bu indirimden

yararlandırılanların olup olmadığını tutacakları alfabetik fihrist defterinden

yararlanarak sürekli olarak araştıracaklardır.

Dış kuruluşlarımızda görevli hizmet erbabına ilişkin hükümler:

Madde 9 – Yabancı ülkelerdeki dış kuruluşlarımızda (resmi ve özel

sektörde) görevli sakat hizmet erbabı, nüfus kağıdının örneği ve bağlı olduğu

kurumdan alacağı o ülkede görevli hizmet erbabı olduğunu gösterir belge ile birlikte

bulunduğu ülkedeki T.C. Elçilik veya Konsolosluğuna bir dilekçe ile başvurur.

Elçilik ve Konsolosluklar, kendilerine başvuran hizmet erbabının bir

yazısıyla o ülkedeki hizmet erbabının çalıştığı yere en yakın resmi bir hastaneye

sevk eder.

Yönetmelikler

417

Hastanece düzenlenen raporlar Türkçeye çevrilmiş birer örnekleri ile

birlikte ilgili Elçilik ve Konsolosluklar tarafından Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla

Maliye Bakanlığı, Gelirler Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Söz konusu raporlar, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesindeki esaslara göre

Merkez Sağlık Kurulunca incelenerek karara bağlanır ve Maliye Bakanlığı, karara

bağlanan raporları ilgili Gelir Müdürlüğü, Vergi Dairesi Müdürlüğü veya

Malmüdürlüğü kanalıyla yönetmeliğin 11 inci maddesi gereğince işlem yapılmak

üzere hizmet erbabının ücretini ödeyen kuruluşlara yazıyla bildirir.

Merkez sağlık kurulunun teşekkülü ve yapacağı işlemler:

Madde 10 – (Değişik: 18/8/1998 – 98/11697 K.)

Merkez Sağlık Kurulu, Maliye Bakanlığı Başhekiminin başkanlığında,

Sağlık Bakanlığı’nca görevlendirilecek iki uzman hekim ile Çalışma ve Sosyal

Güvenlik Bakanlığı’nca görevlendirilecek bir uzman hekimden ve Gelirler Genel

Müdürlüğü’nün bir temsilcisinden oluşur. Merkez Sağlık Kurulu ayda en az iki defa

üye tam sayısı ile toplanır ve oy çokluğu ile karar verir.

Merkez Sağlık Kurulu, yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenen raporlarda

yer alan laboratuvar bulgularını, klinik muayene bulgularını, sakatlık bulgularını,

teşhisi inceler ve rapor formunda kendine ait bir bölüm açarak karar bölümüne

Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe ekli

cetvellerde yer alan sakatlık arızalarına göre çalışma gücü kayıp oranlarını dikkate

alarak hizmet erbabının sakatlığı nedeniyle çalışma gücünü hangi oranda

kaybettiğini rakamla ve yazıyla belirtmek suretiyle karar verir. Laboratuvar

bulguları, sakatlık bulguları, klinik muayene bulguları ve teşhis ile söz konusu

cetvellerde belirtilen ve rapora ilgili sağlık kurulunca yazılan oranlar arasın da

çelişki görülmesi halinde Kurul, Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları

Hakkında Yönetmeliğe ekli cetvellerde yer alan sakatlık arızalarına göre çalışma

gücü kayıp oranları doğrultusunda re’sen ve nihai olarak karar verir. Kurul, gerek

görmesi halinde bu raporu bir daha incelenmek üzere raporu veren hastaneye iade

edebilir veya hizmet erbabının çalışma gücü kayıp oranlarının tespiti için yetkili

başka bir sağlık kuruluna gönderilmesini isteyebilir.

Birden fazla sakatlığı bulunan hizmet erbabının çalışma gücünü hangi

oranda kaybettiği Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında

Yönetmeliğin 8 inci maddesindeki esaslara göre Merkez Sağlık Kurulunca tespit

edilir.

Kurul, gerekliğinde istişari mahiyette bilgi almak için yetkili sağlık

kuruluşundan uzman çağırabilir, yazılı görüş isteyebilir ve istişari mahiyette görüş

verebilir.

Merkez Sağlık Kurulu; ilgili Gelir Müdürlükleri, Vergi Dairesi

Müdürlükleri ve Malmüdürlükleri tarafından tereddüte düşüldüğü için gönderilen

raporlar ile ihbar ve şikayet mahiyetinde gelen başvurular üzerine yaptırılan

inceleme sonucu dosyada oluşan raporlarla yurt dışı teşkilatlarında görevli hizmet

erbabına ilişkin raporların incelenmesi sırasında Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

418

Raporları Hakkında Yönetmeliğe ekli cetvellerde yer alan sakatlık arızalarına göre

çalışma gücü kayıp oranlarını dikkate alarak, hizmet erbabının sakatlığı nedeniyle

çalışma gücünü hangi oranda kaybettiği hususunda karar verir. Merkez Sağlık

Kuruluna gönderilen raporların incelenmesi sırasında Özürlülere Verilecek Sağlık

Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin eki cetvellerde yer almayan sakatlıklara

ilişkin sakatlık oranlarının tespitinde, Kurulca benzeri sakatlık oranları, fonksiyon

kayıpları dikkate alınarak tıbbi ve bilimsel kurallara göre re’sen karar verilir.

Merkez Sağlık Kurulunca kesin karara bağlanan raporlar üzerine

yapılacak işlemler:

Madde 11 – (Değişik: 18/8/1998 – 98/11697 K.)

Maliye Bakanlığı, Merkez Sağlık Kurulu tarafından incelenmiş ve kesin

karara bağlanmış olan raporları ilgili Gelir Müdürlüğüne, Vergi Dairesi

Müdürlüğüne veya Malmüdürlüğüne gönderir. Anılan müdürlükler raporlarda

belirlenen derecelere göre hizmet erbabının Gelir Vergisi Kanununun 31 inci

maddesinin (2) numaralı bendinde belirtilen özel indirim miktarlarında sakatlık

indiriminden yararlandırılmaları gerektiğini çalıştıkları kurumlara yazıyla bildirir.

Hizmet erbabının iş yerini değiştirmesi halinde yapacağı işlemler:

Madde 12 – Bu Yönetmelikteki esaslara göre sakatlık indiriminden

yararlanmakta olan hizmet erbabından bulundukları İl veya İlçe Sınırları dışındaki

bir işyerinde çalışmaya başlayanlar, yeni işyerlerinin bulunduğu ilde Gelir

Müdürlüğüne, İlçede Vergi Dairesi Müdürlüğü veya Malmüdürlüğüne, eski işyerinin

bağlı bulunduğu Gelir Müdürlüğü, Vergi Dairesi Müdürlüğü veya

Malmüdürlüğünden alacakları sakatlık indiriminden yararlanabileceklerine dair

yazıyı ibraz edeceklerdir.

Yönetmeliğin uygulanması:

Madde 13 – İlgili Bakanlıklar bu Yönetmeliği merkez ve taşra

teşkilatlarına duyururlar ve yönetmelik hükümlerine uyulmasını sağlarlar.

Yönetmeliğin dayanağı:

Madde 14 – (Değişik: 15/6/1981 – 8/3179 K.)

Bu Yönetmelik 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 31 nci

maddesinin 3 üncü bendi gereğince hazırlanmıştır.

Geçici Madde – Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar 193 sayılı

Gelir Vergisi Kanununun 23/1 inci maddesindeki sakatlık istisnasından

yararlanmakta olan hizmet erbabı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun değişik 31/3

üncü maddesindeki sakatlık indiriminden yararlanmaya devam edebilmek için bu

Yönetmeliğin Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren azami altı ay içinde ve

Yönetmelikte belirtilen esas ve şekillere göre yeniden rapor almak zorundadır.

Altı aylık süre içinde rapor almayan hizmet erbabı bu sürenin bitim

tarihinden itibaren sakatlık indiriminden faydalanamaz.

Yönetmelikler

419

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 23/1. maddesindeki istisnadan

faydalandırılan tüm sakat hizmet erbabı bu Yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar

birinci derece sakat sayılır. Şu kadar ki bu Yönetmeliğe göre alınacak Sağlık Kurulu

raporları, Merkez Sağlık Kurulunca kesin karara bağlanıp ilgililere tebliğ edilinceye

kadar, söz konusu sakat hizmet erbabı, daha sonra genel hükümler çerçevesinde

gerekli düzeltme yapılmak kaydiyle birinci derece sakatlar için öngörülen

indirimden faydalanmaya devam eder.

Yürürlük Tarihi:

Madde 15 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Yürütme Yetkisi:

Madde 16 – Bu Yönetmelik hükümlerini Maliye Bakanı, Sağlık ve Sosyal

Yardım Bakanı ile Sosyal Güvenlik Bakanı birlikte yürütür.