Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği

ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ

Resmi Gazete Tarihi: 31.05.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26184

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri doğrultusunda,

genel ve mesleki eğitim görme haklarından yararlanabilmelerini sağlamaya yönelik usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; özel eğitime ihtiyacı olan bireyler ile onlara doğrudan veya dolaylı olarak sunulacak eğitim-öğretim hizmetlerinin

yürütülmesi ile ilgili hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (Değişik:RG-22/6/2010-27619)

(1) Bu Yönetmelik, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun 62 nci maddesi, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun

ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 16 ncı maddesi, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 99 ve

178 inci maddeleri ve 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

  1. a) Ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki eksiklikleri nedeniyle öz bakım

becerilerinin öğretimi de dahil olmak üzere yaşam boyu süren, yaşamın her alanında tutarlı ve yoğun özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

  1. b) Aile: Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin anne, baba ve kardeşleri ya da kanunen bakmakla yükümlü olan kişi veya kurum temsilcisini, c) Atölye: Okul ve kurumlarda eğitim programlarının gerektirdiği uygulamalı derslerde bilgi, beceri ve davranışların kazandırılması amacıyla gerekli donatımı yapılmış eğitim-öğretim, uygulama ve/veya üretim yapılan ortamı,
  2. ç) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
  1. d) BEP: Bireyselleştirilmiş eğitim programını,
  1. e) Birden fazla yetersizliği olan birey: Birden fazla alanda görülen yetersizlik nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
  1. f) Bireysel gelişim raporu: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ile akademik disiplin alanlarındaki yeterliliklerine ilişkin

değerlendirme sonucunu gösteren raporu,

  1. g) Çocuk bakım elemanı: Özel eğitim okul ve kurumlarında öğrencilerin beslenme, temizlik ve tuvalet ihtiyaçlarının karşılanması, onların fiziksel

güvenliğinin sağlanması ve öğretim materyali hazırlanmasında öğretmene yardımcı olan kişiyi,

ğ) Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Bireyin zihinsel yetersizliği yanında başka yetersizlikleri bulunması nedeniyle öz bakım, günlük

yaşam ve temel akademik becerileri kazanamaması nedeniyle yaşam boyu bakım ve gözetime ihtiyacı olan bireyi,

  1. h) Destek eğitim hizmeti: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tıbbî ve eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda belirlenen eğitim ihtiyaçları

doğrultusunda kendilerine, ailelerine, öğretmenlerine ve okul personeline uzman personel, araç-gereç, eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlamayı,

ı) Destek eğitim odası: Kaynaştırma uygulamaları yoluyla eğitimlerine devam eden öğrenciler ile üstün yetenekli öğrencilere ihtiyaç duydukları alanlarda

destek eğitim hizmetleri verilmesi için düzenlenmiş ortamı,

  1. i) Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan birey: Yaşına ve gelişim seviyesine uygun olmayan dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik, hiperaktivite ve

dürtüsellik belirtilerini en az iki ortamda ve altı ay süreyle gösteren, bu özellikleri yedi yaşından önce ortaya çıkan, özel eğitim ile destek eğitim hizmetine ihtiyacı

olan bireyi,

  1. j) Dil ve konuşma güçlüğü olan birey: Dili kullanma, konuşmayı edinme ve iletişimdeki güçlük nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan

bireyi,

  1. k) Duygusal ve davranış bozukluğu olan birey: Yaşına uygun olmayan sosyal ve kültürel normlardan farklı duygusal tepki ve davranışlar göstermesi

nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

  1. l) En az sınırlandırılmış eğitim ortamı: Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin; toplumla bütünleşmesini sağlamaya yönelik sosyal, öz bakım, dil ve iletişim

alanlarındaki davranışlar ile düzeyine uygun akademik ve mesleki bilgi ve becerileri kazandırmak amacıyla destek eğitim hizmetlerinin de verildiği ve mümkün

olduğunca yetersizliği olmayan akranlarıyla bir arada olmasını sağlayan en uygun eğitim ortamını,

  1. m) Genel Müdürlük: Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
  1. n) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen (gezici öğretmen): Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için evde, hastanede, okul ve kurumlarda eğitim ve

destek eğitim hizmetlerini yürütmekle görevlendirilen görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenini,

  1. o) Görme yetersizliği olan birey: Görme gücünün kısmen ya da tamamen kaybından dolayı özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

ö) Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde hafif düzeydeki yetersizliği

nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine sınırlı düzeyde ihtiyaç duyan bireyi,

  1. p) İşitme yetersizliği olan birey: İşitme duyarlılığının kısmen veya tamamen kaybından dolayı konuşmayı edinmede, dili kullanma ve iletişimde yaşadığı

güçlükler nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

  1. r) Kurs: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylere, ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda beceriler kazandırmak amacıyla belirli süre ve programa dayalı olarak

yürütülen, tamamlayan bireylere sertifika veya belge verilen yaygın eğitim faaliyetlerini,

  1. s) Kursiyer: İlgi ve ihtiyaçları doğrultusunda belirli süre ve programa dayalı olarak yürütülen yaygın eğitim faaliyetlerine katılan bireyi,

ş) Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki sınırlılık nedeniyle temel

akademik, günlük yaşam ve iş becerilerinin kazanılmasında özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine yoğun şekilde ihtiyaç duyan bireyi,

  1. t) Ortopedik yetersizliği olan birey: Hastalıklar, kazalar ve genetik problemlere bağlı olarak kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi

sonucunda meydana gelen hareket ile ilgili yetersizlikler nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

  1. u) Otistik birey: Sosyal etkileşim, sözel ve sözel olmayan iletişim, ilgi ve etkinliklerdeki sınırlılığı erken çocukluk döneminde ortaya çıkan ve bu özellikleri

nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

ü) Özel eğitim okul ve kurumları: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylere hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim

programları ve yöntemlerin uygulandığı, Bakanlığa bağlı her tür ve kademedeki yatılı ve gündüzlü resmî ve özel okul ve kurumları,

  1. v) Özel eğitim sınıfı: Okul ve kurumlarda, durumları ayrı bir sınıfta eğitim görmeyi gerektiren öğrenciler için yetersizlik türü, eğitim performansları ve

özelliklerine göre açılan sınıfları,

  1. y) Özel eğitim: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitim ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim

programları ve yöntemleri, bu bireylerin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ile akademik disiplin alanlarındaki yeterliliklerine dayalı olarak uygun ortamlarda

sürdürülen eğitimi,

  1. z) Özel eğitime ihtiyacı olan birey: Çeşitli nedenlerle bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden

anlamlı farklılık gösteren bireyi,

  1. aa) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin zorunlu öğrenim çağı: Okul öncesi dönemi de içine alan 3-14 yaş grubundaki özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin

eğitim-öğretim süresini kapsayan dönemi,

  1. bb) Özel öğrenme güçlüğü olan birey: Dili yazılı ya da sözlü anlamak ve kullanabilmek için gerekli olan bilgi alma süreçlerinin birinde veya birkaçında

ortaya çıkan ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yoğunlaştırma ya da matematiksel işlemleri yapma güçlüğü nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim

hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

  1. cc) RAM: Rehberlik Araştırma Merkezini,çç) Serebral palsili birey: Doğum öncesi, doğum sırası veya doğum sonrasında meydana gelen beyin hasarının neden olduğu kas ve sinir sistemi bozukluklarına bağlı motor becerilerde yetersizliğinden dolayı özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,
  1. dd) Süreğen hastalığı olan birey: Sürekli ya da uzun süreli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan

bireyi,

  1. ee) Tanılama: Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ile yeterli ve yetersiz yönlerinin, bireysel özelliklerinin ve

ilgilerinin belirlenmesi amacıyla tıbbî, psiko-sosyal ve eğitim alanlarında yapılan değerlendirme sürecini,

  1. ff) Usta öğretici: Ustalık yeterliğini kazanmış; öğrencilerin/kursiyerlerin kurum, okul ve iş yerindeki eğitiminden sorumlu, mesleki eğitim tekniklerini bilen

ve uygulayan, usta öğreticilik belgesine sahip kişiyi,

  1. gg) Uzaktan öğretim: Bilişim teknolojileri kullanılarak belirli bir mekândan bağımsız olarak yapılan öğretimi,

ğğ) Üstün yetenekli birey: Zekâ, yaratıcılık, sanat, spor, liderlik kapasitesi veya özel akademik alanlarda akranlarına göre yüksek düzeyde performans gösteren

bireyi,

  1. hh) Veli: Öğrencinin anne/babasını veya kanunî sorumluluğunu üstlenen kişiyi,

ıı) Zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler bakımından ortalamanın iki standart sapma altında farklılık gösteren, buna bağlı olarak kavramsal, sosyal ve

pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da sınırlılıkları olan, bu özellikleri 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkan ve özel eğitim ile destek eğitim

hizmetlerine ihtiyaç duyan bireyi, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel Eğitimin Amaçları ve Temel İlkeleri

Özel eğitimin amaçları

MADDE 5 – (1) Özel eğitim, Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin;

  1. a) Toplum içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile iyi ilişkiler kuran, iş birliği içinde çalışabilen, çevresine uyum sağlayabilen, üretici ve mutlu bir

vatandaş olarak yetişmelerini,

  1. b) Toplum içinde bağımsız yaşamaları ve kendi kendilerine yeterli bir duruma gelmelerine yönelik temel yaşam becerilerini geliştirmelerini,
  1. c) Uygun eğitim programları ile özel yöntem, personel ve araç-gereç kullanarak; eğitim ihtiyaçları, yeterlilikleri, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda üst

öğrenime, iş ve meslek alanlarına ve hayata hazırlanmalarını, amaçlar.

Özel eğitimin temel ilkeleri

MADDE 6 – (1) Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda özel eğitimin temel ilkeleri şunlardır;

  1. a) Özel eğitime ihtiyacı olan tüm bireyler; eğitim ihtiyaçları, ilgi, yetenek ve yeterlilikleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden

yararlandırılır.

  1. b) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimine erken yaşta başlanır.
  2. c) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitime ihtiyacı olan bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür.

ç) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, eğitim performansları dikkate alınarak, amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde ve değerlendirmede uyarlamalar

yapılarak, akranları ile birlikte eğitilmelerine öncelik verilir.

  1. d) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için, rehabilitasyon hizmetlerini sağlayacak kurum ve

kuruluşlarla iş birliği yapılır.

  1. e) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin bireysel yeterlilikleri ve tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri dikkate

alınarak, bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirilir ve eğitim programları bireyselleştirilerek uygulanır.

  1. f) Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif olarak katılımları ve eğitimleri sağlanır.
  1. g) Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, üniversitelerin ilgili bölümleri ve özel eğitime ihtiyacı olan bireylere yönelik etkinlik gösteren sivil

toplum kuruluşları ile iş birliği içinde çalışılır.

ğ) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanır.

İKİNCİ KISIM

Eğitsel Değerlendirme ve Yerleştirme

BİRİNCİ BÖLÜM

Eğitsel Değerlendirme ve Tanılama, Eğitim Planı

Eğitsel değerlendirme ve tanılama

MADDE 7 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde, eğitsel amaçla bireyin tüm gelişim alanındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki

yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları belirlenerek en az sınırlandırılmış eğitim ortamına ve özel eğitim hizmetine karar verilir.

(2) Bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılaması rehberlik ve araştırma merkezinde oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından nesnel, standart

testler ve bireyin özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla yapılır.

(Değişik ikinci cümle:R.G.-14/3/2009-27169) Tanılamada; bireyin özürlü sağlık kurulu raporu ile zihinsel, fiziksel, ruhsal, sosyal gelişim özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri, eğitim performansı, ihtiyacı, eğitim hizmetlerinden yararlanma süresi ve bireysel gelişim raporu dikkate alınır.

(3) Eğitsel değerlendirme ve tanılama; eğitimin her tür ve kademesindeki geçişler ile bireylerin eğitim performansı ve eğitim ihtiyaçları dikkate alınarak veli

ya da okulun/kurumun isteği üzerine gerektiğinde tekrarlanır.

(4) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitime ihtiyacı olduğu belirlenen bireyler için Ek-1’de yer alan Özel Eğitim Değerlendirme Kurul Raporu hazırlanır.

(Değişik cümle:R.G.31/7/2009-27305) Bu rapor özel, özel eğitim kurumlarından destek eğitim hizmeti alan öğrenciler için süresi bitiminde yenilenebilir. Raporda

önerilen destek eğitim süresi en fazla iki yıldır.

(5) Millî eğitim müdürlükleri, örgün ve yaygın eğitim kurumları, sağlık kuruluşları, üniversiteler, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı

birimler ve yerel yönetim birimleri özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılanması amacıyla RAM’a yönlendirilmesinde sorumluluğu

paylaşırlar.

6) (Değişik:R.G.-14/3/2009-27169) Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerine ilişkin bilgi işlem hizmetleri, Bakanlıkça geliştirilen RAM Modülü

üzerinden yapılır.

Eğitsel değerlendirme ve tanılamanın ilkeleri

MADDE 8 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılamanın ilkeleri şunlardır:

  1. a) Eğitsel değerlendirme ve tanılama erken yaşta yapılır.
  2. b) Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin tüm gelişim alanlarındaki

özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek yapılır.

  1. c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama; fiziksel, sosyal ve psikolojik bakımdan birey için en uygun ortamda yapılır.

ç) Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin yetersizliğine göre birden fazla yöntem ve teknik ile uygun ölçme araçları kullanılarak yapılır.

  1. d) Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin eğitim ihtiyacı ve gelişimi dikkate alınarak gerektiğinde tekrarlanır.
  1. e) Eğitsel değerlendirme ve tanılamada, bireyin öğrenme ortamları ile yeterli ve yetersiz olduğu yönler birlikte değerlendirilir.
  1. f) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde veli, okul ve uzmanlar iş birliği içinde çalışırlar.
  1. g) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde ailenin ve gerektiğinde bireyin görüşü alınır.

ğ) Eğitsel değerlendirme ve tanılama süreciyle ilgili olarak birey ile ailenin görüş ve onayları alınmadan hiçbir açıklama yapılamaz. Eğitsel değerlendirme ve

tanılama sonuçları sadece yasal ve eğitimle ilgili kararlar almak için kullanılır.

Eğitsel değerlendirme ve tanılama için gerekli belgeler

MADDE 9 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılamaya alınacak bireyler için aşağıdaki belgeler istenir:

  1. a) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Bireyin, velisinin ya da resmî okul ve kurum yönetiminin yazılı başvurusu.
  1. b) Okula/kuruma kayıtlı öğrenciler için bireysel gelişim raporu.
  2. c) (Mülga:R.G.-14/3/2009-27169)

ç) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Destek eğitim amaçlı müracaatlarda tıbbi tanılaması ile ilgili özürlü sağlık kurulu raporu.

Eğitim planı

MADDE 10 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan her birey için Ek-1/a’da yer alan Eğitim Planı Örneği hazırlanır. Eğitim planında, bireyin tüm gelişim ve

akademik disiplin alanlarındaki performansı ile öncelikli eğitim ihtiyaçlarına göre belirlenen yıllık amaçlar yer alır.

(2) Eğitsel değerlendirme ve tanılaması ilk kez yapılan her bireyin eğitim planı özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından hazırlanır.

(3) Eğitim planı yeniden hazırlanırken öğrencinin o yıla ait bireysel gelişim raporu ile bir önceki eğitim planı dikkate alınır.

(4) (Değişik:R.G.-14/3/2009-27169) Her tür ve derecedeki resmî veya özel okul/kurumlara devam eden öğrencilerin eğitim planı her yıl BEP geliştirme birimi

tarafından yenilenir.

(5) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Destek eğitim hizmeti verilen özel, özel eğitim okul ve kurumlarındaki bireylerin eğitim planı, özel eğitim değerlendirme

kurulu raporu süresi sonunda özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından yenilenir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yönlendirme, Yerleştirme ve İzleme

Yönlendirme

MADDE 11 – (1) Yönlendirme, özel eğitime ihtiyacı olan bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucuna göre en az sınırlandırılmış eğitim ortamı ve

özel eğitim hizmetine karar verilerek eğitim planı ve özel eğitim değerlendirme kurul raporu hazırlanmasını içeren bir süreçtir.

(2) Özel özel eğitim okul ve kurumlarında eğitim ve/veya destek eğitim hizmeti alacak bireyler, eğitim planı ve özel eğitim değerlendirme kurul raporu ile

okul ve kurumlara doğrudan başvurabilir.

(3) (Ek:R.G.-14/3/2009-27169) Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunca; destek eğitim alması uygun görülen bireyler için gerektiğinde bir yıllık sürenin

altında da destek eğitime yönlendirme kararı alınabilir.

Yerleştirme

MADDE 12 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulu, özel eğitim değerlendirme kurul raporu doğrultusunda özel eğitime ihtiyacı olan bireyi uygun resmî okul veya

kuruma yerleştirir. (Ek cümle:R.G.-14/3/2009-27169) Bu kurul, Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunun yönlendirme raporu ve velinin isteği doğrultusunda özel

okullarda öğrenimlerini sürdüren öğrencinin, bulunduğu okulda kaynaştırma yoluyla eğitime devam etmesi için de karar alabilir.

(2) Bireylerin uygun eğitim ortamına yerleştirilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin öncelikle yetersizliği olmayan akranlarının devam ettiği sınıf olmak üzere, özel eğitim sınıfı, gündüzlü özel eğitim

okulu/kurumu, yatılı özel eğitim okulu/kurumu gibi en az sınırlandırılmış ortamdan  en çok sınırlandırılmış ortamda eğitimlerini sürdürmelerini sağlayacak şekilde

yerleştirilmelerine dikkat edilir.

  1. b) Yerleştirme, bireylerin yetersizlik türü ve derecesi, tüm gelişim ve akademik disiplin alanlarındaki performansı, eğitim ihtiyaçları ile ilgi ve istekleri

doğrultusunda yapılır.

  1. c) Yerleştirmede, bireyin yerleştirileceği okulun veya kurumun personel durumu, öğrenci mevcudu ve eğitim ortamı göz önünde bulundurulur.

ç) Yerleştirme kararında velinin yazılı görüşü dikkate alınır.

  1. d) Birey, ikamet adresine göre mümkün olan en yakın okul veya kuruma yerleştirilir.
  1. e) Yerleştirme kararına; bireyin velisi karar tarihinden itibaren, yerleştirme kararı verilen okul veya kurumdaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri

yürütme komisyonu ise kayıt tarihinden itibaren 70 iş günü içinde itiraz edebilir.

  1. f) Eğitimin her aşamasında, bireyin gelişimi ve eğitim performansı doğrultusunda durumuna uygun yeni bir okula veya kuruma yerleştirmesi kararı

alınır.

İzleme

MADDE 13 – (1) Özel eğitim hizmetlerinin planlanması ve eğitimde sürekliliğin sağlanması amacıyla erken çocukluk döneminden itibaren eğitimin her

kademesinde özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin gelişimlerinin izlenmesi esastır.

(2) Bireylerin gelişimlerinin izlenmesi; önerilen özel eğitim hizmetlerinin uygunluğunun ve BEP’lerinde yer alan amaçların gerçekleşme düzeyi bakımından

değerlendirilerek her yıl eğitim planlarının yenilenmesi yoluyla yürütülür.

(3) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin gelişimlerinin izlenmesine yönelik faaliyetler; özel eğitim hizmetleri kurulu, rehberlik ve araştırma merkezleri, okullar,

kurumlar ve ailenin iş birliğiyle yürütülür.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu ve Özel Eğitim Değerlendirme Kurulunun

Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları

BİRİNCİ BÖLÜM

Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu

Özel eğitim hizmetleri kurulu

MADDE 14 – (1) Eğitim-öğretim kurumlarındaki özel eğitim hizmetlerini düzenlemek, bu hizmetlerin eş güdümünü sağlamak, izlemek ve değerlendirmek

üzere il millî ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinde özel eğitim hizmetleri kurulu oluşturulur.

(2) Özel eğitim hizmetleri kurulu; millî eğitim müdürünün görevlendireceği müdür yardımcısı veya şube müdürünün başkanlığında;

  1. a) Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanı ya da birden fazla kurul başkanı olan illerde bir başkan,
  1. b) Bir özel eğitim okul veya kurum müdürü, özel eğitim okulu veya kurumu bulunmayan yerlerde ise kaynaştırma uygulaması yapılan ilköğretim ya da

ortaöğretim kurumlarından bir müdür,

  1. c) Bir rehber öğretmen,

ç) Görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenlerinden bir öğretmen,

  1. d) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Bulunması hâlinde gezerek özel eğitim görevi yapan bir öğretmenden, oluşur.

(3) Özel eğitim hizmetleri kuruluna gerektiğinde görüşlerine başvurulmak üzere; bireyin velisi, özel eğitim alanında yetişmiş ilköğretim müfettişi, bireyin

eğitsel değerlendirmesi ve tanılamasının yapıldığı RAM temsilcisi, bireyin yerleştirilmesi planlanan okul veya kurum temsilcisi, sınıf öğretmeni ve ilgili sivil

toplum kuruluşu temsilcisi, bireyin yetersizlik türü ve özelliğine göre ilgili diğer meslek elemanının katılımı sağlanır.

Özel eğitim hizmetleri kurulu başkanının görevleri

MADDE 15 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulu başkanının görevleri şunlardır:

  1. a) Özel eğitim hizmetleri kurulu üyelerini belirleyerek kurulun oluşumunu sağlamak.
  1. b) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin resmî okul ve kurumlara yerleştirilmesini sağlamak.
  1. c) Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanının görüş ve önerileri doğrultusunda bu kurulda yer alacak RAM personeli dışındaki personelin

görevlendirilmesini sağlamak.

ç) İl ve ilçe düzeyindeki özel eğitim hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi ve eş güdümünü sağlamak.

  1. d) Bakanlığa bağlı her tür ve kademede kaynaştırma yoluyla eğitim hizmetlerini yürüten resmî ve özel okul ve kurumlarda, destek eğitim odası ve özel

eğitim sınıfı açılması için gerekli tedbirleri almak.

  1. e) RAM’ların, özel eğitim okul ve kurumlarının, özel eğitim sınıflarının, destek eğitim odalarının personel ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli tedbirleri almak.
  1. f) Özel eğitim okul ve kurumları ile kaynaştırma yoluyla eğitim yapılan okul ve kurumlardaki özel eğitim hizmetlerine yönelik derslik, araç-gereç gibi

ihtiyaçların sağlanması için tedbir almak.

  1. g) Bulunduğu ilde bir okula yerleştirilemeyen bireylerden, yatılı ilköğretim okuluna yerleştirilecekleri valiliklere, yatılı ortaöğretim kurumlarına

yerleştirilecekleri ise Genel Müdürlüğe bildirmek.

ğ) Özel eğitim değerlendirme kurulunun sekretarya, arşiv hizmetleri için gerekli personel görevlendirmesini, bu hizmetler için veri tabanı oluşturulmasını ve

bilgi iletişim desteğini sağlamak.

Özel eğitim hizmetleri kurulunun görevleri

MADDE 16 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulunun görevleri şunlardır:

  1. a) Özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda öğrencilerin resmî okul veya kuruma yerleştirilmesine karar vermek ve gerekli özel eğitim

tedbirlerini almak.

  1. b) Özel eğitim hizmetlerinin planlanması, yürütülmesi ve izlenmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.
  1. c) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tespitine yönelik tarama çalışmaları ve tespit edilen bireylerle ilgili eğitim hizmetlerini planlamak.

ç) RAM tarafından yapılacak özel eğitime ihtiyacı olan bireyleri belirlemeye yönelik taramalar ile evde eğitim hizmetleri için gerekli personel, araçgereç,

taşıt gibi ihtiyaçların karşılanması amacıyla millî eğitim müdürlüklerine teklifte bulunmak.

  1. d) Destek eğitim odası ve özel eğitim sınıfları açılması için millî eğitim müdürlüğüne teklifte bulunmak.
  1. e) Kaynaştırma yoluyla eğitim yapılan okulların, destek eğitim odalarının ve özel eğitim sınıflarının ihtiyaçlarını belirlemek.
  1. f) RAM’lar, özel eğitim okul ve kurumları, destek eğitim odası, özel eğitim sınıfları ve evde eğitim hizmetlerinde görevlendirilecek personel için millî eğitim

müdürlüklerine teklifte bulunmak.

  1. g) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmenlerin görev dağılımını ve görev yerleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak.

ğ) Eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme kararına yapılan itirazları inceleyerek gerekli tedbirleri almak.

  1. h) Özel eğitim hizmetlerine yönelik personel yetiştirilmesi amacıyla hizmet içi eğitim faaliyetleri düzenlenmesi için millî eğitim müdürlüklerine teklifte

bulunmak.

ı) Destek eğitim hizmeti alan öğrencilerle ilgili olumlu gelişme olmadığını belirten başvuruları değerlendirmek ve ilgili okulun/kurumun gerekli tedbirleri

almasını sağlamak.

  1. i) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Eğitim ve uygulama okulları ile otistik çocuklar eğitim merkezlerinde grup eğitimine uyum sağlayamayan ve bire bir eğitim

alması gereken öğrenciler ile zorunlu öğrenim çağındaki birden fazla yetersizliği olan öğrencilerin eğitimini haftada toplam 10 saatten az olmamak üzere planlamak.

  1. j) Özel eğitim hizmetlerine ilişkin politikaların geliştirilmesinde, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerle ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüş ve önerilerini

almak.

  1. k) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerini kesintisiz sürdürebilmeleri için rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve

kuruluşlarla iş birliği yapmak.

Özel eğitim hizmetleri kurulunun çalışma usul ve esasları

MADDE 17 – (1) Özel eğitim hizmetleri kurulunun çalışma usul ve esasları şunlardır:

a) Kurul üyelerinin süresi bir yıldır.

  1. b) Kurul üyelerinin görevden ayrılması hâlinde en geç 15 gün içinde yerlerine görevlendirme yapılır.
  1. c) Kurul kararları, oy çokluğu ile alınır.

ç) Kurul haftada bir toplanır. Ancak, kurul gündeminin yoğun olması ve kurul başkanının gerekli gördüğü durumlarda süreye bağlı kalınmaksızın kurul

toplanır.

  1. d) Özel eğitim değerlendirme kurulu raporları incelenerek en geç 15 gün içinde karara bağlanır. Bu karar, bireyin velisine, ilgili okula/kuruma ve RAM’a

yazılı olarak bildirilir.

  1. e) Bireyin ikamet ettiği ilçede uygun özel eğitim okulu veya kurumu bulunmaması hâlinde yerleştirme kararı il özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından

alınır.

Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlar

MADDE 18 – (1) Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlarda aşağıdaki hususlara dikkat edilir:

  1. a) Veli, eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme kararlarının her birine birer defa olmak üzere, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren 60

gün içinde itiraz edebilir.

  1. b) Okul ve kurumlardaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu, okula/kuruma kayıt tarihinden itibaren en az 70 iş günlük

izleme süreci sonucunda öğrenciyle ilgili eğitsel değerlendirme ve tanılama ya da yerleştirme kararının uygun bulunmaması hâlinde yeniden değerlendirilmesi

isteğiyle özel eğitim hizmetleri kuruluna itiraz edebilir.

  1. c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama ile yerleştirme kararlarıyla ilgili özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazlar incelenerek en geç 30 gün içerisinde

sonuçlandırılır. Sonuç, veliye, okula/kuruma ve RAM’a yazılı olarak bildirilir.

ç) Özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılacak itirazların

değerlendirilmesinde, gerektiğinde üniversitelerin ilgili bölümleri ile ilgili meslek elemanlarının görüş ve önerileri dikkate alınır.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu

Özel eğitim değerlendirme kurulu

MADDE 19 – (1) Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerini yürütmek üzere RAM’ın teklifi ve millî eğitim müdürlüğünün onayı ile RAM’larda özel eğitim

değerlendirme kurulu oluşturulur.

(2) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Özel eğitim değerlendirme kurulu, RAM müdürünün görevlendireceği müdür yardımcısı ya da bölüm başkanı

başkanlığında;

  1. a) Özel eğitim hizmetleri bölüm başkanı,
  2. b) Psikolojik ölçme araçlarını kullanabilen bir rehber öğretmen,
  3. c) Görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenlerinden bir öğretmen,
  4. ç) Bulunması halinde gezerek özel eğitim görevi yapan bir öğretmen,
  5. d) Bireyin velisi,
  1. e) Varsa, bir çocuk gelişimi ve eğitimcisinden oluşur.

(3) Özel eğitim değerlendirme kuruluna üyelerin dışında gerektiğinde; eğitim programcısı, odyolog, psikolog, psikometrist, sosyal çalışmacı, dil ve

konuşma terapisti, fizyoterapist, uzman hekim gibi diğer meslek elemanlarından seçilecek birer kişi, çıraklık ve yaygın eğitime gidecekler için ilgili kurum temsilcisi,

özel eğitime ihtiyacı olan bireyin çalıştığı kurumdaki iş yeri temsilcisi kurula üye olarak katılabilir.

(4) Özel eğitim değerlendirme kurulunca, bilgilerine başvurulmak üzere; özel eğitime ihtiyaç duyan bireyin sınıf ve alan öğretmeni, sınıf rehber öğretmeni,

kayıtlı olduğu okulun veya kurumun müdürü, başvuru yapan kurum temsilcisi, özel eğitim hizmetleri kurul üyesi, üniversitelerin ilgili bölümlerinden öğretim üyesi ve

sivil toplum kuruluşu temsilcisi çağrılabilir.

Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanının görevleri

MADDE 20 – (1) Özel eğitim değerlendirme kurulu başkanının görevleri şunlardır:

  1. a) Özel eğitim değerlendirme kurulu üyelerini belirleyerek kurulun oluşumunu sağlamak.
  1. b) Eğitsel değerlendirme ve tanılama hizmetlerinin disiplinler arası bir yaklaşımla bütünlük içinde planlanması ve yürütülmesinde ilgili kurum ve

kuruluşlarla iş birliği yaparak eşgüdümü sağlamak.

  1. c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde, ailenin ve gerektiğinde görüşlerine başvurulmak üzere ilgili kişi ve meslek elemanının kurula katılımını

sağlamak.

ç) Destek eğitim hizmeti alan öğrencilerin eğitim performanslarında gelişme olmadığının tespit edilmesi hâlinde, eğitim hizmeti veren okul ve kurumla

ilgili denetimin yapılması hususunda özel eğitim hizmetleri kurulunu bilgilendirmek.

  1. d) Kurul kararlarının tebliğ edilmesini ve kararlara ilişkin kayıtlar ile arşiv hizmetlerinin yürütülmesini sağlamak.

Özel eğitim değerlendirme kurulunun görevleri

MADDE 21 – (1) Özel eğitim değerlendirme kurulunun görevleri şunlardır:

  1. a) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılamasını

yapmak.

  1. b) Bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılanması sürecinde bireyin ailesini ve/veya okulu/kurumu, gerektiğinde tıbbî değerlendirme ile RAM’da yapılamaması

durumunda psiko-sosyal değerlendirme için ilgili kurum ve kuruluşlara yönlendirmek.

  1. c) Eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunu dikkate alarak birey için en az sınırlandırılmış eğitim ortamı ve özel eğitim hizmetine ilişkin öneride bulunmak.

ç) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitim planlarını hazırlamak.

  1. d) İhtiyacı olan bireyin alacağı destek eğitimin türüne ve süresine karar vermek.
  1. e) Eğitsel değerlendirme ve tanılaması yapılan bireyler için uygun eğitim

ortamı, alacağı destek eğitim hizmeti ve eğitim planını içeren değerlendirme sonuçlarını Ek-1’de yer alan Özel Eğitim Değerlendirme Kurul Raporunu

düzenleyerek millî eğitim müdürlüklerinin onayına sunmak.

  1. f) Bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılama sonuçları ile diğer bilgi ve belgelerinin yer aldığı özel eğitim değerlendirme dosyası oluşturmak.
  1. g) Özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından verilen yerleştirme kararı doğrultusunda ilgili okul veya kurum ile iş birliği yaparak uygulamayı takip etmek.

ğ) Bireyin uygun yerleştirilmediği durumlarda eğitsel değerlendirme ve tanılamayı tekrarlamak.

  1. h) Özel eğitim değerlendirme kurulu raporu doğrultusunda, yerleştirmenin yapıldığı okula/kuruma, özel eğitime ihtiyacı olan bireylere, eğitim planının

uygulanması ve destek eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde görev alanlara ve aileye rehberlik etmek.

ı) Ailenin eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine katılımını ve bilgilendirilmesini sağlamak.

  1. i) Ailelerin ihtiyaçları doğrultusunda aile eğitim programları düzenlemek, diğer kurum ve kuruluşlarda düzenlenen aile eğitim programları hakkında aileyi

bilgilendirmek.

  1. j) Çıraklık ve mesleki eğitime devam etmek isteyen bireyleri; ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda sağlık kurulu raporunu da dikkate alarak

uygun alanlara yönlendirmek ve bu kurumlara devam eden bireylerin izlenmesini sağlamak.

  1. k) Yüksek öğrenime başvuracak özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin, meslek seçimi ile meslekler ve üniversiteler konusunda bilgilendirilmesini sağlamak.

Özel eğitim değerlendirme kurulunun çalışma usul ve esasları

MADDE 22 – (1) Özel eğitim değerlendirme kurulunun çalışma usul ve esasları şunlardır:

  1. a) Kurul üyelerinin görev süresi bir yıldır.
  1. b) Kurulun çalışma gün ve saatleri, ihtiyaç doğrultusunda süreklilik gösterecek şekilde planlanır.
  1. c) Kurul kararları, oy çokluğu ile alınır.

ç) Kurul üyelerinin görevden ayrılması hâlinde en geç 15 gün içinde yerlerine görevlendirme yapılır.

  1. d) RAM bünyesinde görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmeni, gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen, çocuk gelişimi ve eğitimcisi ile

psikolojik ölçme araçlarını kullanabilen rehber öğretmen bulunmaması hâlinde, ihtiyaç duyulan personel il içinde görev yerlerine bakılmaksızın kurulda

görevlendirilir.

  1. e) Eğitsel değerlendirme ve tanılama amacıyla yapılacak başvurular en geç 60 gün içinde karara bağlanır.
  1. f) Kurul raporu, başvuru evrakında talep edildiği sayıda düzenlenir.
  2. g) (Değişik:R.G.31/7/2009-27305) Kurul raporları RAM müdürü tarafından onaylanır.

ğ) Kurul raporları onaylandıktan sonra istenilen sayıda sureti ilgili kuruma resmî olarak gönderilir ya da bireyin ailesine imza karşılığı verilir. Kararın bir sureti

bireyin dosyasında muhafaza edilir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Kaynaştırma Yoluyla Eğitim Uygulamaları

BİRİNCİ BÖLÜM

Kaynaştırma Yoluyla Eğitim ve Başarının Değerlendirilmesi

Kaynaştırma yoluyla eğitim

MADDE 23 – (1) Kaynaştırma yoluyla eğitim; özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimlerini, destek eğitim hizmetleri de sağlanarak yetersizliği olmayan

akranları ile birlikte resmî ve özel; okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında sürdürmeleri esasına dayanan özel eğitim uygulamalarıdır.

(2) Kaynaştırma yoluyla eğitim uygulamalarında aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, eğitimlerini öncelikle yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı kurumda sürdürmeleri sağlanır.
  1. b) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler kaynaştırma yoluyla eğitimlerini, yetersizliği olmayan akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı sürdürebilecekleri

gibi özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak da sürdürebilirler. Yarı zamanlı kaynaştırma uygulamaları, öğrencilerin bazı derslere yetersizliği olmayan

akranlarıyla birlikte aynı sınıfta ya da ders dışı etkinliklere birlikte katılmaları yoluyla yapılır.

  1. c) Eğitim hizmetleri, bireylerin eğitim performansına ve öncelikli ihtiyaçlarına göre planlanır.

ç) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrenciler, yetersizliği olmayan akranlarıyla aynı sınıfta eğitim görmeleri hâlinde kayıtlı bulundukları

okulda uygulanan eğitim programını; özel eğitim sınıflarında ise sınıfın türüne göre bu Yönetmeliğin 26 ncı ve 27 nci maddelerinde belirtilen eğitim programını takip

ederler. Öğrencilerin takip ettikleri programlar temel alınarak eğitim performansı ve ihtiyaçları doğrultusunda BEP hazırlanır.

  1. d) Kaynaştırma yoluyla eğitim uygulaması yapılan okul ve kurumlarda, bu Yönetmeliğin 73 üncü maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda BEP geliştirme

birimi oluşturulur.

  1. e) Kaynaştırma yoluyla eğitim uygulamaları yapılan okul ve kurumlarda öğrencinin yetersizliğine uygun fiziksel, sosyal, psikolojik ortam düzenlemeleri

yapılır. Bu okul ve kurumlarda öğrenciye verilen eğitim hizmetlerinin etkin bir biçimde yürütülebilmesi amacıyla özel araç-gereç ile eğitim materyalleri sağlanır ve

destek eğitim odası açılır.

  1. f) Kaynaştırma uygulamaları yapılan okul ve kurumlardaki personel, diğer öğrenciler ve onların aileleri özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin özellikleri

hakkında okul idaresince yapılan planlama doğrultusunda RAM, BEP geliştirme birimindeki ilgili kişilerce bilgilendirilir.

  1. g) Okul ve kurumlarda, kaynaştırma yoluyla eğitim alacak bireylerin bir sınıfa en fazla iki birey olacak şekilde eşit olarak dağılımı sağlanır.

ğ) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden bireylerin bulunduğu sınıflarda sınıf mevcutları; okul öncesi eğitim kurumlarında özel eğitime ihtiyacı

olan iki bireyin bulunduğu sınıflarda 10, bir bireyin bulunduğu sınıflarda 20 öğrenciyi geçmeyecek şekilde düzenlenir. Diğer kademelerdeki eğitim kurumlarında

ise sınıf mevcutları; özel eğitime ihtiyacı olan iki bireyin bulunduğu sınıflarda 25, bir bireyin bulunduğu sınıflarda 35 öğrenciyi geçmeyecek şekilde düzenlenir.

  1. h) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin destek eğitim hizmeti almaları için gerekli düzenlemeler yapılır. Bu doğrultuda destek eğitim

hizmetleri, sınıf içi yardım şeklinde olabileceği gibi destek eğitim odalarında da verilebilir.

ı) Özel eğitim okul ve kurumlarına devam eden öğrencilerin kaynaştırma uygulamaları kapsamında, yetersizliği olmayan akranlarının devam ettiği okul ve

kurumlarda bazı derslere ve sosyal etkinliklere katılması için gerekli tedbirler alınır.

  1. i) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin yetersizlik türü, eğitim performansı ve ihtiyacına göre; araç-gereç, eğitim materyalleri, öğretim

yöntem ve teknikleri ile ölçme ve değerlendirmede gerekli tedbirler alınarak düzenlemeler yapılır.

  1. j) Kaynaştırma uygulamaları ilköğretim programlarını uygulayan özel eğitim okul ve kurumlarında; yetersizliği olmayan öğrencilerin, yetersizliği olan

öğrencilerle aynı sınıfta eğitim görmeleri yoluyla ya da yetersizliği olmayan öğrenciler için bu okul ve kurumların bünyesinde ayrı sınıf açılması şeklinde de

uygulanabilir.

  1. k) Yetersizliği olmayan öğrenciler, istekleri doğrultusunda, çevrelerindeki özel eğitim okullarında açılacak sınıflara kayıt yaptırabilirler. Bu sınıfların

mevcutları 5’i özel eğitime ihtiyacı olan birey olmak üzere okul öncesi eğitimde en fazla 14, ilköğretim ve ortaöğretimde 20, yaygın eğitimde 10 öğrenciden oluşur.

  1. l) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin bulunduğu ilköğretim okullarında bu öğrencileri örgün eğitime hazırlamak amacıyla

gerektiğinde hazırlık sınıfları açılabilir. Bu sınıflardaki eğitim-öğretim hizmetleri, bu Yönetmeliğin 48 inci maddesindeki hükümler doğrultusunda yürütülür.

Başarının değerlendirilmesi

MADDE 24 – (1) Kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde ilgili mevzuatın yanında aşağıdaki

hususlar dikkate alınır:

  1. a) Bulunduğu okulun eğitim programını veya denkliği olan bir programı izleyen öğrencilerin başarıları, devam ettikleri okulun sınıf geçme ve sınavlarla ilgili

hükümlerine göre değerlendirilir. Ancak, değerlendirmelerde öğrencilerin BEP’leri dikkate alınır.

  1. b) Bulunduğu okulun eğitim programına denkliği olmayan bir özel eğitim programını izleyen öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesiyle ilgili işlemler, bu

Yönetmeliğin (Değişik ibare:R.G.-14/3/2009-27169) 84 inci maddesindeki ilgili hükümlere göre yapılır.

  1. c) Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde kullanılacak yöntem, teknik, ölçme araçları ve değerlendirme süresi, değerlendirme zamanı,

değerlendirme aralıkları, değerlendirmeden sorumlu kişiler ve değerlendirmenin yapılacağı ortam, BEP geliştirme biriminin görüş ve önerileri doğrultusunda

belirlenir.

ç) Yazma güçlüğü olan öğrenciler ve özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin değerlendirilmesi sözlü, sözlü ifadede güçlük yaşayan öğrencilerin

değerlendirilmesi ise yazılı olarak yapılır. Yazılı ve sözlü ifade etme becerilerinde yetersizliği olan bireyler ise davranışlarının gözlemlenmesi yoluyla değerlendirilir.

  1. d) Yazılı sınavlar öğrencilerin yetersizlik türüne, eğitim performanslarına ve gelişim özelliklerine göre çeşitlendirilir. Sınavlar kısa cevaplı ve az sorulu olarak

düzenlenir.

  1. e) Öğrenciler, yetersizliklerinden kaynaklanan güçlüklerini gidermek amacıyla sınavlarda uygun araç-gereç, cihaz ve yöntemlerden yararlandırılır.

İhtiyacı olan bireyler için yazılı sınavlarda refakat etmek üzere bir öğretmen görevlendirilir.

  1. f) Görme yetersizliği olan öğrencilerin yazılı sınavlarda Braille yazı olarak verdiği cevaplar sınavdan hemen sonra öğretmenin öğrenciye okutmasıyla

değerlendirilir. Bu öğrenciler, çizimli ve şekilli sorulardan muaf tutulurlar. Az gören öğrenciler için sınav soruları kalın ve büyük puntolu hazırlanır.

  1. g) İşitme yetersizliği olan öğrenciler ilköğretim ve ortaöğretimde, istekleri doğrultusunda yabancı dil programlarındaki bazı bilgi ve becerilerin öğretiminden

veya dersin tamamından muaf tutulurlar. ğ) Zihinsel yetersizliği olan öğrenciler; dikkat, bellekte tutma ve hatırlama güçlükleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla değerlendirilirler.

  1. h) Otistik bireyler ile duygusal ve davranış bozukluğu olan öğrencilerin değerlendirilmesi, iletişim özellikleri ile sosyal-duygusal hazır bulunuşlukları

dikkate alınarak yapılır.

ı) Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan öğrencilerin değerlendirilmesi, bu öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla ve

kısa süreli sınavlarla yapılır.

  1. i) Kas ve sinir sistemi bozukluklarına bağlı motor becerilerde yetersizliği olan öğrenciler motor beceri gerektiren derslerin uygulamalı bölümlerinden istekleri

doğrultusunda muaf tutulurlar.

İKİNCİ BÖLÜM

Özel Eğitim Sınıfları

Özel eğitim sınıflarının açılması

MADDE 25 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan ve ayrı bir sınıfta eğitim almaları uygun bulunan bireylerin, yetersizliği olmayan akranları ile bir arada eğitim

görmeleri amacıyla her tür ve kademedeki resmî ve özel okul ve kurumlarda, özel eğitim hizmetleri kurulunun önerisi doğrultusunda millî eğitim müdürlükleri

tarafından özel eğitim sınıfları açılabilir.

(2) Bu okul ve kurumlarda, uygulanacak eğitim programı temel alınarak iki tür özel eğitim sınıfı oluşturulur.

Bulunduğu okulun veya kurumun eğitim programını uygulayan özel eğitim sınıfları

MADDE 26 – (1) Zorunlu öğrenim çağındaki bireylerden ilköğretim programları veya bu programa denkliği kabul edilen bir özel eğitim programını takip

edebilecek durumda olan bireyler için açılan özel eğitim sınıflarında, eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Özel eğitim sınıflarında aynı tür yetersizliği olan öğrenciler eğitim görür.
  2. b) Özel eğitim sınıflarında görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf

öğretmenleri görev yapar. Bu sınıflara, öğrencilerin yetersizlik türüne göre öğretmen görevlendirmesi yapılır.

  1. c) Görme ve işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan özel eğitim sınıflarının 1-5 inci sınıflarında dersler sınıf öğretmenleri, 6-8 inci sınıflarında ise

alan öğretmenleri tarafından okutulur. 4-5 inci sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi, bilgisayar, yabancı dil dersleri alan

öğretmenleri tarafından okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.

ç) Görme ve işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan özel eğitim sınıflarının dışındaki sınıflarda 1-8 inci sınıflarında dersler sınıf öğretmenleri

tarafından okutulur. 4-8 inci sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri ile 6-8 inci sınıflarda teknoloji ve tasarım dersi alan

öğretmenleri tarafından okutulabilir.

  1. d) İlköğretim okullarında açılan özel eğitim sınıflarında birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılır. Ancak, görme ve işitme yetersizliği olan bireyler için açılan

sınıflarda bu uygulama 1-5 inci sınıflar arasında yapılır. Bu öğrencilerin 6 ncı sınıftan itibaren akranlarıyla birlikte aynı sınıfta eğitim görmeleri sağlanır.

  1. e) Bu sınıflardaki öğrenciler, bulundukları okul veya kurumda uygulanan eğitim programını takip ederler. Bu program temel alınarak, öğrencilerin eğitim

performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda BEP’leri hazırlanır.

  1. f) Özel eğitim sınıflarının mevcudu en fazla; okul öncesi eğitimde ve ilköğretimde 10, ortaöğretim ve yaygın eğitimde 15 öğrenciden oluşur. Ancak,

otistik çocuklar için her tür ve kademede açılan özel eğitim sınıflarında ise sınıf mevcudu en fazla 4 öğrencidir.

  1. g) Özel eğitim sınıfını tamamlayan öğrencilere kayıtlı bulunduğu okulu veya kurumu tamamlayan yetersizliği olmayan diğer öğrencilere verilen belge

verilir.

ğ) Bu sınıflar ders, dinlenme, yemek ve diğer etkinlik saatleri bakımından okulda/kurumda uygulanan programa uyarlar.

  1. h) Sınıfların okul/kurum içindeki yeri, öğrencilerin yetersizlik türü dikkate alınarak belirlenir.

ı) Öğrencilerin akranlarıyla bir arada bulunduğu ders, yemek ve diğer etkinlik saatlerinde sosyal uyumlarına yönelik düzenlemeler yapılarak gerekli

koruyucu tedbirler alınır.

  1. i) Okul ve kurumlarda özel eğitim sınıfına devam eden öğrencilerin, yetersizliği olmayan akranları ile alan dersleri ve sosyal etkinlikleri bir arada

yapmalarını sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılır.

  1. j) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için ortaöğretim ve yaygın eğitim kurumları bünyesinde özel eğitim sınıfları açılabilir. Bu sınıflarda; okul veya

kurumun eğitim programı, okulun fizikî şartları ve personel durumu, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin yetersizliği ve gelişim özellikleri ile bireysel yeterlilikleri

dikkate alınarak gerekli düzenlemeler yapılır.

Bulunduğu okulun veya kurumun eğitim programından farklı bir

eğitim programı uygulayan özel eğitim sınıfları

MADDE 27 – (1) Zorunlu öğrenim çağındaki bireylerden ilköğretim programları veya bu programlara denkliği kabul edilen bir özel eğitim programını

takip edemeyecek durumda olan bireyler için açılan özel eğitim sınıflarında eğitimöğretim hizmetlerinin yürütülmesinde, aynı yetersizliği olan bireyler için açılan özel

eğitim okul ve kurumlarının mevzuat hükümlerin yanı sıra aşağıdaki hususlar da dikkate alınır:

  1. a) Özel eğitim sınıflarında, aynı tür yetersizliği olan öğrenciler eğitim görür.
  1. b) Bu sınıflarda eğitim alan öğrenciler, yetersizlik türüne göre hazırlanan özel eğitim programını takip ederler. Öğrencilerin BEP’leri hazırlanırken takip

ettikleri bu eğitim programı temel alınır.

  1. c) Açılan özel eğitim sınıflarında birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılır.

ç) Özel eğitim sınıflarında görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri görev yapar. Ancak, bu sınıflarda zihinsel engelliler sınıf öğretmeninin

görevlendirmesine öncelik verilir.

  1. d) Sınıfların mevcutları, takip edilen eğitim programının uygulandığı okul veya kurumlardaki mevcutlar dikkate alınarak oluşturulur.
  1. e) Dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, iş eğitimi dersleri alan öğretmenleri tarafından

okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.

  1. f) Özel eğitim sınıfını tamamlayan öğrencilere, takip ettikleri özel eğitim programını uygulayan özel eğitim okul veya kurumlarındaki programı tamamlayan

öğrencilere verilen belge verilir.

  1. g) Bu sınıflarda ders, dinlenme, yemek ve diğer etkinlik saatlerinde okul veya kurumda uygulanan programa uyulur.

ğ) Öğrencilerin akranlarıyla bir arada bulunduğu ders, yemek ve diğer etkinlik saatlerinde sosyal uyumlarına yönelik düzenlemeler yapılarak koruyucu

tedbirler alınır.

  1. h) Okul ve kurumlarda özel eğitim sınıfına devam eden öğrencilerin, yetersizliği olmayan akranları ile bazı ders ve sosyal etkinlikleri bir arada

yapmalarını sağlamaya yönelik düzenlemeler yapılır.

ı) Sınıfların okul içindeki yeri, öğrencilerin yetersizlik türü dikkate alınarak belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Destek Eğitim Odası

Destek eğitim odası açılması

MADDE 28 – (1) Okul ve kurumlarda, yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte aynı sınıfta eğitimlerine devam eden özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler ile

üstün yetenekli öğrenciler için özel araç-gereçler ile eğitim materyalleri sağlanarak özel eğitim desteği verilmesi amacıyla destek eğitim odası açılır.

(2) Destek eğitim odasında eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Destek eğitim odaları, özel eğitim hizmetleri kurulunun önerisi doğrultusunda millî eğitim müdürlükleri tarafından açılır.
  1. b) Destek eğitim alacak öğrenci sayısına göre okulda veya kurumda birden fazla destek eğitim odası açılabilir.
  1. c) Destek eğitim odasında yürütülecek eğitim hizmetlerinin planlaması okul yönetimince yapılır.

ç) Destek eğitim odasında eğitim alacak öğrenciler, BEP geliştirme biriminin önerileri doğrultusunda rehberlik ve danışma hizmetleri yürütme

komisyonunca belirlenir. Her öğrencinin ihtiyacı doğrultusunda ve azami ölçüde bu eğitimden yararlanması sağlanır.

  1. d) Öğrencinin destek eğitim odasında alacağı haftalık ders saati, haftalık toplam ders saatinin %40’ını aşmayacak şekilde planlanır.
  1. e) Destek eğitim odasında öğrencilerin eğitim performansları dikkate alınarak birebir eğitim yapılır. Ancak, gerektiğinde eğitim performansı bakımından

aynı seviyede olan öğrencilerle grup eğitimi de yapılabilir.

  1. f) Destek eğitim odasında, öğrencilerin eğitim performansı ve ihtiyaçları, yetersizlik türüne uygun araç-gereç ve eğitim materyalleri bulunur.
  1. g) Destek eğitim odası açılan okullarda öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarına göre görme, işitme, zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri öncelikli olmak üzere,

gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen, sınıf öğretmeni ve alan öğretmenleri görevlendirilir. Destek eğitim odasına öncelikle okulun öğretmenlerinden olmak

üzere RAM’da görevli öğretmenler ya da diğer okul ve kurumlardaki öğretmenler görevlendirilir.

ğ) Öğrencinin genel başarı değerlendirmesinde, destek eğitim odasında yapılan değerlendirme sonuçları da dikkate alınır.

  1. h) Destek eğitim odasında verilen destek eğitim hizmetleri okulun veya kurumun ders saatleri içinde yapılır.

ı) Destek eğitim odasının okul veya kurum içindeki yeri, öğrencilerin yetersizlik türü dikkate alınarak belirlenir.

BEŞİNCİ KISIM

Eğitim Hizmetleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Eğitim Tür ve Kademelerindeki Özel Eğitim Hizmetleri

Okul öncesi dönemde özel eğitim hizmetleri

MADDE 29 – (1) 37-72 ay arasındaki özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin okul öncesi eğitimi zorunludur. Ancak, bireylerin gelişim ve bireysel özellikleri

dikkate alınarak okul öncesi eğitim dönemi süresi bir yıl daha uzatılabilir.

(2) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin okul öncesi eğitimlerini, öncelikle okul öncesi eğitim kurumlarında kaynaştırma uygulamaları kapsamında

sürdürmeleri esastır. Ancak, bu bireyler için okul öncesi özel eğitim okulu/kurumu ve özel eğitim sınıfları da açılabilir.

İlköğretimde özel eğitim hizmetleri

MADDE 30 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler ilköğretimlerini, öncelikle kaynaştırma uygulamaları yoluyla akranları ile bir arada sürdürebilecekleri

gibi özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan ilköğretim okullarında da sürdürebilirler.

(2) İlköğretim programlarının amaçlarını gerçekleştirecek durumda olmayan bireyler ise eğitimlerini, gelişim alanlarındaki performans düzeylerine göre

hazırlanmış eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okul ve kurumlarında sürdürürler.

(3) İlköğretim okullarını bitiren öğrenciler genel, mesleki ve teknik ortaöğretim okullarına yönlendirilirler. İlköğretim programlarına denk olmayan

eğitim programlarını tamamlayan özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler ise özelliklerine uygun okul ve kurumlara yönlendirilirler.

(4) Çeşitli nedenlerle ilköğretimlerini tamamlayamayan, zorunlu öğrenim çağı dışına çıkan bireyler Millî Eğitim Bakanlığı Açık İlköğretim Okulunda

eğitimlerini sürdürebilirler. Özel eğitim gerektirdiğini Özel Eğitim Hizmetleri Kurulundan alınacak belge ile belgelendirenlerde yaş kaydı aranmaz. Özel eğitime

ihtiyacı olan bireylerin eğitim sürecinde ve başarılarının değerlendirilmesinde Bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesindeki hükümler doğrultusunda özel tedbirler alınarak

düzenlemeler yapılır.

Ortaöğretimde özel eğitim hizmetleri

MADDE 31 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler ortaöğretimlerini, öncelikle kaynaştırma uygulamaları yoluyla akranları ile bir arada genel ve mesleki

ortaöğretim kurumlarında sürdürebilecekleri gibi özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan ortaöğretim kurumlarında da sürdürebilirler.

(2) Merkezî sınavla öğrenci almayan genel, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarına yönlendirme kararı alınan özel eğitime ihtiyacı olan bireyler, ilgili

birimlerle yapılacak iş birliği çerçevesinde kontenjan sağlanarak yatılı okulların pansiyonlarına Bakanlıkça sınavsız yerleştirilirler.

(3) Genel ve mesleki ortaöğretim kurumlarına yönlendirme kararı alınanlardan, yatılı okumak isteyen öğrenciler için, ikamet adresine göre yakın yatılı

okulların olanakları da değerlendirilerek yeterli kontenjan sağlanır.

(4) İlköğretimlerini tamamlayan ancak çeşitli nedenlerle ortaöğretime devam edemeyen bireyler, uzaktan öğretim yoluyla Millî Eğitim Bakanlığı Açık

Öğretim Lisesi veya Millî Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesinde eğitimlerini sürdürebilirler. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi veya Millî

Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesine devam eden ve özel eğitime ihtiyacı olduğunu özel eğitim hizmetleri kurulu kararıyla belgelendiren bireylerin

eğitim sürecinde ve başarılarının değerlendirilmesinde Bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesindeki hükümler doğrultusunda özel tedbirler alınarak düzenlemeler yapılır.

Yüksek öğretimde özel eğitim hizmetleri

MADDE 32 – (1) Ortaöğretimlerini tamamlayan özel eğitime ihtiyacı olan bireyler; RAM’lar, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu

veya rehberlik ve psikolojik danışma servisi tarafından yüksek öğretime yönlendirilirler.

(2) Yüksek öğretime giriş sınavlarında ve değerlendirmede bu bireylerin yetersizlik türü ve özelliklerine uygun düzenlemeler yapılması konularında ilgili

kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır.

Yaygın eğitimde özel eğitim hizmetleri

MADDE 33 – (1) Özel eğitim kurumları ile diğer kurum ve kuruluşlarda farklı konu ve sürelerde düzenlenen programlarla özel eğitime ihtiyacı olan bireylere

yönelik eğitim hizmeti verilir. Bu hizmetlerin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Yaygın eğitim hizmetleri; bireylerin temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak, onları işe ve mesleğe hazırlamak

amacına yönelik programların hazırlanması ve uygulanması biçiminde yürütülür.

  1. b) Yaygın eğitim programları, ailenin, bireyin eğitimine etkin katılımını sağlamaya ve temel yaşam becerilerini kazanmasına yönelik bilgi ve beceriler

içerecek şekilde hazırlanır.

  1. c) Yaygın eğitim programları; bireylerin gelişim özellikleri ve yeterlilikleri doğrultusunda bulunduğu çevrenin imkânları ve iş piyasasının talepleri dikkate

alınarak uygulama ağırlıklı planlanır.

ç) Yaygın eğitim hizmetleri, illerde oluşturulan il mesleki eğitim kurulu ile resmî ve özel kurum ve kuruluşların iş birliğiyle planlanır ve uygulanır.

  1. d) Kaynaştırma uygulamaları kapsamında özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, diğer resmî ve özel kurum ve kuruluşlarla yapılacak iş birliği

çerçevesinde yaygın eğitim programlarından yararlanmaları sağlanır.

  1. e) Özel eğitim okul ve kurumlarında açılan yaygın eğitim programlarına katılan bireylerin iaşe ve ibateleri eğitimleri süresince Bakanlıkça karşılanır. Ayrıca,

özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin aile eğitimi programlarına katılan birinci derecedeki yakınları ya da velisi de aynı haktan yararlanır.

  1. f) Yaygın eğitim kurumlarında özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için özel eğitim sınıfları oluşturulabilir.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Evde Eğitim Hizmetleri

Evde eğitim hizmetleri

MADDE 34 – (1) Okul öncesi ve ilköğretim çağındaki özel eğitime ihtiyacı olan bireylerden eğitim-öğretim kurumlarından doğrudan yararlanamayacak

durumda olanlara evde eğitim hizmeti verilmesi esastır. Bu hizmetlerin verilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Evde eğitim hizmetleri özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından planlanır.
  2. b) Özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından evde eğitim hizmeti almasına

karar verilen bireylerin kaydı, bir ilköğretim okulu veya özel eğitim

okuluna/kurumuna yapılır ve okula/kuruma devam etme şartı aranmaz.

  1. c) Bu hizmetler, gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen tarafından

sürdürülür. Ancak, bireyin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda okul öncesi, sınıf ve alan

öğretmenleri de görevlendirilir.

ç) Evde eğitim hizmetinden yararlanan birey, kayıtlı bulunduğu okulda

uygulanan öğretim programlarından sorumludur. Ancak BEP geliştirme birimince,

bu programlara dayalı olarak bireyin eğitim performansına göre, ihtiyaç duyduğu

alanlarda bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlanır.

  1. d) Evde eğitim alan bireyin başarı durumunun değerlendirilmesi, kayıtlı

bulunduğu okuldaki diğer öğrenciler gibi yapılır. Ancak, bireyin durumu ve

özelliğine göre değerlendirme şekli, yöntem ve tekniklerinde öğretmen tarafından

gerekli değişiklikler yapılır ve özel tedbirler alınır.

  1. e) Evde eğitimde, ailelerin bilgilendirilmesi, desteklenmesi ve eğitimin her

aşamasına katılımları sağlanır.

  1. f) Evde eğitim süreci birey, aile ve öğretmenin iş birliği ile planlanır.
  2. g) Aile, etkili bir eğitimin gerçekleştirilmesi için uygun eğitim ortamının

hazırlanmasını sağlar.

ğ) Bireyin evde eğitim almasını gerektiren şartların ortadan kalkması

durumunda bu hizmet sona erdirilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Erken Çocukluk Dönemi Eğitimi

Erken çocukluk döneminde özel eğitim hizmetleri

MADDE 35 – (1) Erken çocukluk dönemi eğitimi, 0-36 ay arasındaki

bireyleri kapsayan eğitimdir.

(2) Bu eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate

alınır:

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

350

  1. a) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetleri, bu dönemdeki eğitimin daha

sonraki eğitim kademelerinde istenilen hedeflere ulaşılmasındaki önemi dikkate

alınarak planlanır.

  1. b) Erken çocukluk dönemi eğitimi, bireyin eğitimi ve bireyin eğitimine

katkı sağlamak amacıyla ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi yoluyla yapılır.

  1. c) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetleri okul ve kurumlarda veya

gerektiğinde evde yürütülür.

ç) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetlerinin planlanması ve

koordinasyonu özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yapılır. Erken çocukluk

dönemindeki bireylerin yetersizliği olmayan akranları ile birlikte eğitim almalarına

yönelik tedbirler alınarak buna uygun düzenlemeler yapılır veya açılacak bağımsız

birimlerde bu eğitim hizmetleri verilebilir.

  1. d) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetlerinin planlanması ve

yürütülmesi için öncelikle bireyin ve ailenin eğitim ihtiyaçları belirlenir.

  1. e) Bakanlık, erken çocukluk dönemindeki bireylerin tespiti ve tanılanması

ile bu bireylere sunulacak hizmetlerin gerçekleştirilmesinde ilgili kurum ve

kuruluşlar ile iş birliği yapar.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Aile Eğitimi

Aile eğitimi hizmetleri

MADDE 36 – (1) Aile eğitimi, tüm eğitim kademelerinde bireyin eğitimine

katkı sağlamak amacıyla aileye verilecek her türlü rehberlik ve danışmanlık

hizmetlerini içeren bir eğitimdir.

(2) Aile eğitimi hizmetleri yürütülürken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Aile eğitim programları; aile eğitiminde esas olacak genel ilke ve

amaçlar doğrultusunda bireyin yetersizliği, gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve

ailenin ihtiyaçlarına uygun olarak hazırlanır ve yürütülür.

  1. b) Aile eğitimi hizmetlerinin planlanması ve koordinasyonu özel eğitim

hizmetleri kurulu tarafından yapılır.

  1. c) Aile eğitim programları, RAM’lar, özel eğitim okul ve kurumları,

kaynaştırma uygulamaları yapılan okullar tarafından hazırlanır ve yürütülür.

ç) Aile eğitimi hizmetleri, bireyin ve ailenin ihtiyaçları doğrultusunda

bireysel, grup ya da uzaktan eğitim şeklinde yürütülür.

  1. d) Aile eğitim programları ailenin katılımıyla bir yıllığına planlanır ve aile

ile bireyin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda her yıl yeniden geliştirilerek uygulanır.

  1. e) Aile eğitimi hizmetleri, kurumlarda yürütülür. Ancak, ihtiyaç hâlinde bu

hizmet evlerde de yürütülebilir.

Yönetmelikler

351

ALTINCI KISIM

Kurumlar

BİRİNCİ BÖLÜM

Özel Eğitim Okul ve Kurumları

Özel eğitim okul ve kurumlarının açılması

MADDE 37 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimlerini

öncelikle yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte kaynaştırma yoluyla sürdürmeleri

esas olmakla birlikte, bu bireyler için Bakanlıkça her tür ve kademede örgün ve

yaygın özel eğitim okul ve kurumları da açılır. Gerçek ve tüzel kişiler, özel eğitim

gerektiren bireylerin eğitim ve öğretimleri için (Değişik ibare:R.G.-14/3/2009-

27169) 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunundaki

esaslara uygun olarak özel okul veya kurum açabilirler.

(2) Bakanlık, özel eğitim okul ve kurumlarında farklı özel eğitim modelleri

denemek, geliştirmek ve yaygınlaştırmak üzere pilot uygulama yapabilir ve bu

eğitim modellerinin uygulanacağı özel eğitim okul ve kurumları açabilir.

(3) Okul ve kurumların açılmasında bireylerin yetersizlik türüne göre

sayısı, yerleşim biriminin özellikleri ve ulaşım imkânları dikkate alınır.

(4) Bu okul ve kurum binaları, yatırım programından ya da bağış yapanlar

tarafından, yetersizlik türüne göre hazırlanmış tip projeye uygun olarak yapılır.

(5) Okul ve kurum binalarının yapımında çevrenin özellikleri ve ihtiyaca

göre özel tip projeler de uygulanabilir. Ayrıca, mahallen temin edilen binalarda da

Bakanlıkça belirlenen ölçütlere uygun olması durumunda özel eğitim okul ve

kurumu açılabilir.

(6) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin devam ettiği okul ve kurumların

dışında, bu bireylere eğitim materyalleri ile araç-gereçler hazırlanması ve eğitim

programları geliştirilmesi amacıyla da özel eğitim kurumları açılır.

İşitme, görme ve ortopedik yetersizliği olan bireyler için açılan okul ve

kurumlar

MADDE 38 – (1) İşitme, görme ve ortopedik yetersizliği olan bireyler,

yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte her tür ve kademede kaynaştırma yoluyla

eğitim alabilecekleri gibi bu bireyler için her tür ve kademede, resmî ve özel

gündüzlü ve/veya yatılı özel eğitim okul ve kurumu açılabilir.

(2) Bu okul ve kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde

aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Bu okul ve kurumlarda; aynı tür ve kademede öğrenim gören yetersizliği

olmayan öğrencilerin takip ettiği eğitim programı uygulanır. Okul veya kurumda

uygulanan eğitim programı temel alınarak öğrencilerin BEP’leri hazırlanır ve

başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar dikkate

alınır.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

352

  1. b) Sınıf mevcutları en fazla; okul öncesi, ilköğretim ve yaygın eğitimde 10,

ortaöğretimde 15 öğrencidir. İşitme engelliler meslek liseleri ve ortopedik engelliler

meslek liselerinde uygulamalı atölye ve laboratuvar derslerinde gruplar en fazla 10

öğrenciden oluşturulur.

  1. c) Bu okul ve kurumlardaki öğrencilerin yetersizlik türleri dikkate alınarak,

işitme, görme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri görevlendirilir.

ç) Bu okul ve kurumlarda ilköğretimin 1-5 inci sınıflarında dersler sınıf

öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak 4-5 inci sınıflarda; beden eğitimi, müzik,

görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi, yabancı dil, bilgisayar dersleri ile

modelaj-iş dersleri alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. 6-8 inci sınıflarda ise

dersler alan öğretmenleri tarafından okutulur.

  1. d) İşitme engelliler meslek liselerinde ve ortopedik engelliler meslek

liselerinde uygulamalı meslek derslerinin yapılacağı atölyeler ve laboratuvarlar

bulunmaması hâlinde öğrenciler bu derslerle ilgili eğitimlerini diğer mesleki ve

teknik ortaöğretim kurumlarında sürdürürler.

  1. e) İşitme yetersizliği bulunan öğrencilerin eğitim gördüğü okul ve

kurumlarda, öğrenciler istekleri doğrultusunda yabancı dil dersinden muaf tutulur.

Görme Engelliler Basımevi ve Akşam Sanat Okulu

MADDE 39 – (1) Görme yetersizliği olan bireyler için gerekli olan araçgereç

ve diğer eğitim materyallerinin üretilmesi, çoğaltılması, dağıtılması ve eğitim

programları ile yeni eğitim-öğretim yöntemlerinin geliştirilmesi amacıyla

Bakanlıkça özel eğitim kurumları açılır.

(2) Görme yetersizliği olan bireylerin eğitimi için gerekli olan; Talim ve

Terbiye Kurulunca ilköğretim ve ortaöğretim için kabul edilen ders kitaplarının yanı

sıra ayrıca, kaynak kitapları, edebî eserleri ve sanat eserlerini, dergi, gazete gibi

yazılı materyali Braille yazı ile basar, çoğaltır ve dağıtımını sağlar. Bu bireylerin

eğitiminde kullanılan eğitim-öğretim yöntemlerinin ve eğitim programlarının

geliştirilmesi konusunda çalışmalar yürütür ve konuşan kitap kasetleri hazırlatır.

Zihinsel yetersizliği olan bireyler için açılan okul ve kurumlar

MADDE 40 – (1) Zihinsel yetersizliği olan bireyler, yetersizliği olmayan

akranlarıyla birlikte her tür ve kademede kaynaştırma yoluyla eğitimlerini

sürdürebilecekleri gibi bu bireyler için her tür kademede, resmî ve özel gündüzlü

özel eğitim okul ve kurumları açılır.

  1. a) (Değişik ibare:R.G.-14/3/2009-27169) Hafif düzeyde zihinsel

yetersizliği olan bireyler için açılan okul ve kurumlarda eğitim-öğretim

hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

1) (Değişik ibare:R.G.-14/3/2009-27169) Hafif düzeyde zihinsel

yetersizliği olan bireyler için açılan ilköğretim okullarında, Bakanlıkça hazırlanan ve

ilköğretim programlarına denkliği kabul edilen özel eğitim programı uygulanır. Bu

Yönetmelikler

353

eğitim programı temel alınarak BEP hazırlanır ve bireylerin başarılarının

değerlendirmesinde BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar dikkate alınır.

2) Sınıf mevcutları en fazla; okul öncesi ve ilköğretimde 10 öğrencidir.

3) 1-8 inci sınıflarda dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci

sınıflarda beden eğitimi, din kültürü ve ahlak bilgisi, müzik, görsel sanatlar dersleri

ile 6-8 inci sınıflarda teknoloji ve tasarım dersi alan öğretmenleri tarafından

okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.

  1. b) (Değişik ibare:R.G.-14/3/2009-27169) Orta ve ağır düzeyde zihinsel

yetersizliği olan bireyler için açılan okul ve kurumlarda eğitim-öğretim

hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

1) Zorunlu öğrenim çağında olup ilköğretim programlarını takip

edemeyecek durumdaki bu bireyler için açılan eğitim ve uygulama okullarında

öğrencilerin, öz bakım ve günlük yaşam becerileri ile işlevsel akademik becerilerini

geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla Bakanlıkça hazırlanmış özel

eğitim programı uygulanır. Bu program temel alınarak BEP hazırlanır. Bu bireylerin

başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar dikkate

alınır.

2) Bu okullarda; tuvalet eğitimini kazanamamış, yoğun davranış

problemleri gösteren ve grup eğitimine uyum sağlayamayan öğrencilerin grup

eğitimine hazırlanması amacıyla bire bir eğitim uygulaması yapılır. Birebir eğitim

uygulaması kapsamındaki öğrenciler grup eğitimine katılmazlar. Bu öğrencilere

verilecek eğitimin süresi ve haftalık ders saati sayısı özel eğitim hizmetleri kurulu

tarafından belirlenir.

3) Bir ders saati 40 dakika olup, ders saati ve derslerin dağılımı, Talim ve

Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders dağıtım çizelgesine göre uygulanır.

4) Toplam altı saatlik günlük çalışma süresinin ders, dinlenme, yemek ve

diğer etkinliklere dağılımı okul yönetimince belirlenir.

5) Sınıf mevcutları en fazla; okul öncesinde 6, diğer sınıflarda ise 8

öğrencidir.

6) Dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci sınıflarda ise

beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, iş eğitimi dersleri alan öğretmenleri tarafından

okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.

7) Eğitim ve uygulama okulu programını tamamlayanlara Ek-2’de yer alan

Eğitim ve Uygulama Okulu Diploması verilir. Bu diploma, ortaöğretime devam

etme hakkı sağlamaz.

Otistik bireyler için açılan okul ve kurumlar

MADDE 41 – (1) İlköğretim programlarının amaçlarını

gerçekleştiremeyecek durumdaki otistik bireyler için resmî ve özel gündüzlü özel

eğitim kurumları açılır.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

354

(2) Bu kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki

hususlar dikkate alınır:

  1. a) Zorunlu öğrenim çağındaki otistik bireyler için açılan otistik çocuklar

eğitim merkezlerinde bireylerin öz bakım ve günlük yaşam becerileri ile işlevsel

akademik becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla

Bakanlıkça hazırlanmış özel eğitim programı uygulanır. Bu program temel alınarak

BEP hazırlanır. Bu bireylerin başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer

alan amaç ve davranışlar dikkate alınır.

  1. b) Bu okullarda; tuvalet eğitimini kazanamamış, yoğun davranış

problemleri gösteren ve grup eğitimine uyum sağlayamayan öğrencilerin grup

eğitimine hazırlanması amacıyla bire bir eğitim uygulaması yapılır. Birebir eğitim

uygulaması kapsamındaki öğrenciler grup eğitimine katılmazlar. Bu öğrencilere

verilecek eğitimin süresi ve haftalık ders saati sayısı özel eğitim hizmetleri kurulu

tarafından belirlenir.

  1. c) Bir ders saati 40 dakika olup, ders saati ve derslerin dağılımı, Talim ve

Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders dağıtım çizelgesine göre uygulanır.

ç) Toplam altı saatlik günlük çalışma süresinin ders, dinlenme, yemek ve

diğer etkinliklere dağılımı kurum yönetimince belirlenir.

  1. d) Dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci sınıflarda ise

beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, iş eğitimi dersleri alan öğretmenleri tarafından

okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.

  1. e) Otistik çocuklar eğitim merkezi programını tamamlayanlara Ek-3’de yer

alan Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi Diploması verilir. Bu diploma, ortaöğretime

devam etme hakkı sağlamaz.

  1. f) (Ek:R.G.-14/3/2009-27169) Bu kurumlarda sınıf mevcutları en fazla 4

öğrenciden oluşur.

Sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören bireyler için açılan okul ve

kurumlar

MADDE 42 – (1) Resmî ve özel sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören

ve/veya süreğen hastalığı olan zorunlu öğrenim çağındaki bireylerin eğitimlerini

sürdürmeleri için Bakanlık, Sağlık Bakanlığı ve üniversiteler arasında imzalanan

protokole göre hastanelerin bünyesinde Bakanlığa bağlı ilköğretim okulları açılır.

(2) Bu ilköğretim okullarında eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde

aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Eğitim hizmeti, velinin yazılı isteği ve bireyin tedavisinden sorumlu

hekim/hekimlerin yazılı görüşü ile sağlanır.

  1. b) Bireylerin kayıtları, kayıtlı bulunduğu okulda kalır. Kayıtlı olmayan

öğrencilerin kaydı ise hastanenin bulunduğu bölgedeki bir okula/kuruma ya da

ikamet ettiği yerleşim birimindeki bir okul veya kuruma yapılır.

Yönetmelikler

355

  1. c) Hastane ilköğretim okullarında eğitim alan her birey için geçici kayıt

formu düzenlenerek bu okula geçici kaydı yapılır.

ç) Sağlık kuruluşlarında eğitim alan bireyin başarı durumunun

değerlendirilmesi, kayıtlı bulunduğu okuldaki diğer öğrenciler gibi yapılır. Ancak,

bireyin durumu ve özelliğine göre değerlendirme şekli, yöntem ve tekniklerinde

öğretmen tarafından gerekli değişiklikler yapılarak özel tedbirler alınır.

  1. d) Bu bireylerin başarı değerlendirme sonuçları kayıtlı oldukları okula

yazılı olarak bildirilir. Sınıf geçme ve diploma işlemleri bu okul tarafından

yürütülür.

  1. e) Hastane ilköğretim okullarında sınıf mevcudu en fazla, okul öncesi ve

ilköğretimde 10 öğrenciden oluşur.

  1. f) Sınıfa gelemeyecek durumda olan öğrencilere odalarında eğitim verilir.
  2. g) Sınıf öğretmenlerinden biri, millî eğitim müdürlüğünce müdür yetkili

öğretmen olarak görevlendirilir. Müdür yetkili öğretmen aynı zamanda sınıf okutur.

ğ) Bireyler kayıtlı bulunduğu okulun veya kurumun eğitim programından

sorumludur.

  1. h) Bu okullarda birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılır.

ı) Eğitim alacak bireylerin hastalığı ve eğitim ortamına ilişkin şartlar

dikkate alınarak bireylerin haftalık ders saatleri 10 saatten az olmamak üzere

planlanır.

  1. i) Dersler sınıf ve alan öğretmenleri tarafından okutulur.
  2. j) Millî eğitim müdürlüğü bu okullara, müdür yetkili öğretmenin önerileri

doğrultusunda gerektiğinde okul öncesi, sınıf ve alan öğretmenleri ile gezerek özel

eğitim görevi yapan öğretmen görevlendirir.

  1. k) Derse başlama ve bitiş saatleri ile derslerin süresi, bireyin sağlık durumu

ve hastane şartları dikkate alınarak okul yönetimi tarafından belirlenir.

  1. l) Yatarak tedavi sürecinin tamamlanması hâlinde veya velinin isteği ya da

hekimin eğitim hizmetinin sona erdirilmesine ilişkin görüşü doğrultusunda sağlık

kuruluşunda bireye verilen eğitim hizmeti sona erdirilir.

Üstün yetenekli bireylerin eğitimi amacıyla açılan kurumlar

MADDE 43 – (1) Okul öncesi, ilköğretim ve orta öğretim çağındaki üstün

yetenekli öğrencilerin bireysel yeteneklerinin farkında olmalarını ve kapasitelerini

geliştirerek en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak amacıyla Bakanlıkça gündüzlü

özel eğitim kurumları açılır.

(2) Bu kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki

hususlar dikkate alınır:

  1. a) Bireysel eğitim-öğretim yapılması esastır.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

356

  1. b) Üstün yetenekli öğrencilerin eğitiminde, sosyal ve duygusal gelişim

bütünlük içerisinde ele alınır.

  1. c) Kurumdaki eğitim-öğretim etkinlikleri, öğrencilerin devam ettikleri

örgün eğitim kurumlarındaki programlara destek olacak şekilde planlanır ve

yürütülür.

ç) Öğrencilerin özel yetenek alanlarıyla ilgili örgün eğitim kurumlarında

izledikleri program ile kurumdaki yapacakları çalışmalar arasında paralellik sağlanır.

  1. d) Öğrencilere, geleceğe yönelik düşünme, tahminlerde bulunma ve bunları

tartışarak çalışmalarına yansıtma becerileri kazandırılır.

  1. e) Eğitim-öğretim etkinlikleri öğrencileri dıştan yönelimli ve yönetimli bir

disiplin ile denetim yerine içten odaklı disiplin ve denetim anlayışını geliştirmeye

yönelik olarak düzenlenir.

  1. f) Öğrencilere, kapasiteleri ölçüsünde benlik gelişimi ve iletişim becerileri

kazandırılır.

  1. g) Öğrencilerin, liderlik, yaratıcı ve üretici düşünme yetenekleri, ulusal ve

toplumsal bir anlayışla ülke kalkınmasına katkıda bulunacak şekilde geliştirilir.

ğ) Öğrencilere, Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma becerileri

kazandırılır.

  1. h) Öğrencilere, öğrenme, araştırma, problem çözme ve bağımsız karar

verme becerileri kazandırılır.

ı) Eğitim-öğretim süreci; öğrenci, veli, okul ve kurumun iş birliğinde

devam ettirilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Diğer Özel Eğitim Okul ve Kurumları

Birden fazla yetersizliği olan bireyler için açılan özel eğitim kurumları

MADDE 44 – (1) Zorunlu öğrenim çağındaki birden fazla yetersizliği olan

öğrenciler için gündüzlü özel eğitim okul ve kurumları ya da özel eğitim okul ve

kurumları bünyesinde özel eğitim sınıfları açılabilir.

(2) Bu öğrencilerin eğitimlerini sürdürdükleri sınıflarda, eğitim-öğretim

hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

  1. a) Öğrenciler ilköğretim programlarını veya yetersizlik türüne göre

hazırlanan özel eğitim programını takip ederler. Öğrencilerin BEP’leri, takip ettikleri

eğitim programı temel alınarak hazırlanır. Bu bireylerin başarılarının

değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan amaç ve davranışlar dikkate alınır.

  1. b) Programı tamamlayan öğrencilere, ilköğretim diploması veya takip

ettikleri özel eğitim programını tamamlayan öğrencilere verilen belge verilir.

  1. c) Bu sınıflarda aynı tür ek yetersizliği olan öğrenciler eğitim görür.

Yönetmelikler

357

ç) Bu sınıflarda, öğretmenlerden birinin öğrencilerin ek yetersizliğine göre

görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri arasından görevlendirilmesine

dikkat edilir.

  1. d) Sınıfların mevcudu en fazla 4 öğrenciden oluşur.
  2. e) Bu sınıflarda bireylerin ek yetersizlik türü dikkate alınarak uygun

öğretim yöntem ve teknikleri ile araç-gereç ve eğitim materyallerinin kullanılması,

uygun eğitim ortamının sağlanmasına dikkat edilir.

  1. f) Öğrencilerin eğitiminde ek yetersizliklerinden kaynaklanan sorunlarını en

aza indirmek amacıyla personel, araç-gereç ve eğitim materyallerini içeren

hizmetlerin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirler alınır.

Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan iş okulları

MADDE 45 – (1) İlköğretimlerini tamamlayan, genel ve mesleki

ortaöğretim programlarına devam edemeyecek durumda olan ve 21 yaşından gün

almamış özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin temel yaşam becerilerini geliştirmek,

topluma uyumlarını sağlamak, iş ve mesleğe yönelik bilgi ve beceriler kazandırmak

amacıyla resmî ve özel iş okulları açılır.

(2) Bu okullarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki

hususlar dikkate alınır:

  1. a) İş okullarında akademik bilgi ve becerilerin yanında iş eğitimi

uygulamalarının da yer aldığı eğitim programı uygulanır. Bu program temel alınarak

BEP hazırlanır ve bireylerin başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan

amaç ve davranışlar dikkate alınır.

  1. b) Personel ve eğitim ortamının uygun olması durumunda farklı

yetersizlikleri olan bireyler için özel eğitim sınıfları açılır. Zihinsel yetersizliği olan

bireyler için açılan iş okullarında böyle bir uygulamaya yer verilmez.

  1. c) Sınıf mevcutları en fazla 10 kişiden oluşur.

ç) İş okullarında dersler görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf

öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak beden eğitimi, görsel sanatlar, müzik

dersleri ile atölye laboratuvar dersleri alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. Alan

öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.

  1. d) Bu kurumlarda bir ders saati 40 dakika olup, ders saati ve derslerin

dağılımı, Talim ve Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders dağıtım çizelgesine

göre uygulanır. Günlük çalışma süresinin ders, dinlenme, yemek ve diğer

etkinliklere dağılımı okul yönetimince belirlenir.

  1. e) Programın süresi dört yıldır. Programın birinci sınıfında bireylere

akademik bilgi ve beceriler ile uygulamalı iş eğitimi yoluyla atölyelerde gerekli olan

temel bilgi ve beceriler kazandırılır. İkinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarda ise

akademik bilgi ve becerilerin kazandırıldığı dersler ile uygulamalı atölye dersleri

verilir.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

358

  1. f) Uygulamalı iş eğitimi dersleri, çevrenin sosyal, kültürel, ekonomik

özellikleri ve şartları ile istihdam imkânları dikkate alınarak belirlenir.

  1. g) İş yerine yerleştirilen bireyler kültür ve meslek derslerini haftada bir gün

okulda, uygulamalı beceri eğitimini ise dört gün iş yerlerinde eğitim görürler. İş

yerine yerleştirilemeyen bireyler ise okulda eğitimlerine devam ederler.

ğ) İş yerine yerleştirilen bireyler, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki

Eğitim Kanununun çırak öğrencilere verdiği haklardan yararlanırlar.

  1. h) İzleme ve yöneltme kurulu tarafından belirlenen bireyler, birinci sınıfın

sonunda bir iş yerine yerleştirilirler. Ancak kurul, uygun olan bireyler için birinci

sınıftan itibaren de iş yerine yerleştirme kararı alabilir.

ı) Bireylerin iş yerine yerleştirilmesi kararı bir aylık deneme süreci

sonucunda kesinleşir.

  1. i) Bireylerin iş yerine yerleştirilebilmesi için velisinden Ek-4’de yer alan İş

Yerine Yerleştirilecek Öğrenciler İçin Veli Muvafakat Belgesi alınır.

  1. j) İş yerine yerleştirilen bireyler; iş yeri koordinatör öğretmeni tarafından

düzenlenen Ek-5’te yer alan Öğrenciyi İş yerinde Gözlem ve İzleme Formu ile

işveren tarafından düzenlenen Ek-6’da yer alan İşe Yerleştirilen Öğrencilerin Devam

Takip Çizelgesi dikkate alınarak izleme ve yöneltme kurulunca takip edilir.

  1. k) İşe ya da iş yerine uyum sağlayamayan bireyler için gerekli

düzenlemeler yapılarak tedbirler alınır. Ancak, alınan tüm tedbirlere rağmen uyum

sorunu devam eden bireylerin iş yeri, iş yeri koordinatör öğretmeninin önerisiyle

kurul tarafından değiştirilir veya bu bireyler eğitimlerine okulda devam ederler.

  1. l) Okulun imkân ve şartları uygun olduğu takdirde yarıyıl ve yaz tatillerinde

de programlara devam edilebilir.

  1. m) Dönem sonlarında bireylere karne verilir. Programı tamamlayan

bireylere Ek-7’de yer alan İş Okulu Diploması verilir. Bu diploma, yüksek öğretime

devam etme hakkı sağlamaz. Ancak, bu diploma işe girerken ortaöğretim

kurumlarından mezun olanlara tanınan haklardan yararlanılmasını sağlar.

  1. n) Programı tamamlayamayan bireyler, yaygın eğitim programlarına, işe ve

mesleğe yönlendirilirler.

Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan iş eğitim merkezleri

MADDE 46 – (1) Zorunlu öğrenim çağı dışında kalan ve genel eğitim

programlarından yararlanamayacak durumda olan özel eğitime ihtiyacı olan

bireylerin; temel yaşam becerilerini geliştirmek, topluma uyumlarını sağlamak ve iş

ve mesleğe yönelik beceriler kazandırmak amacıyla farklı konu ve sürelerde meslek

kurslarının düzenlendiği resmî ve özel yaygın eğitim kurumları açılır.

(2) Bu kurumlarda eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki

hususlar dikkate alınır:

Yönetmelikler

359

  1. a) İş eğitim merkezlerinde akademik bilgi ve becerilerin yanında iş eğitimi

uygulamalarının da yer aldığı eğitim programı uygulanır. Bu program temel alınarak

BEP hazırlanır ve bireylerin başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan

amaç ve davranışlar dikkate alınır.

  1. b) Personel ve eğitim ortamının uygun olması durumunda farklı

yetersizlikleri olan bireyler için özel eğitim sınıfları açılabilir.

  1. c) Bir kurs programı en az beş kursiyer olması durumunda açılır.

ç) Bu kurumlarda sınıf mevcutları en fazla 10 kişiden oluşur. Aynı kurs

programına devam edecek kursiyer sayısı 10 kişiden fazla olduğunda kursiyerlerin

yaş, bireysel ve gelişim özellikleri ile yeterlilikleri dikkate alınarak birden fazla sınıf

oluşturulabilir.

  1. d) Bu kurumlarda dersler görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf

öğretmenleri tarafından okutulur. Ancak beden eğitimi, görsel sanatlar, müzik

dersleri ile atölye laboratuvar dersleri alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. Alan

öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır.

  1. e) Kurs programları, çevrenin sosyal, kültürel, ekonomik özellikleri ve

şartları ile istihdam imkânları dikkate alınarak açılır.

  1. f) Kursların süresi, programın içeriğine göre en az bir en fazla üç öğretim

yılı olarak belirlenir.

  1. g) Kurumun imkân ve şartları uygun olduğu takdirde yarıyıl ve yaz

tatillerinde de programlara devam edilebilir.

ğ) Bu kurumlarda bir ders saati 40 dakika olup, ders saati ve derslerin

dağılımı, Talim ve Terbiye Kurulunca kabul edilen haftalık ders dağıtım çizelgesine

göre uygulanır. Günlük çalışma süresinin ders, dinlenme, yemek ve diğer

etkinliklere dağılımı okul yönetimince belirlenir.

  1. h) Bakanlıkça hazırlanan programların dışındaki programlar; il millî eğitim

müdürlüğü tarafından onaylanır ve bir örneği Bakanlığa gönderilir.

ı) Açılacak kursların türleri ile alınacak kursiyer sayıları ve yeterlilikleri,

kurum tarafından en az iki ay önceden duyurulur.

  1. i) Bir kurs programını tamamlayan kursiyer, farklı bir kurs programından

da yararlanabilir.

  1. j) Bir kurs programını tamamlayan kursiyere Ek-8’de yer alan İş Eğitim

Merkezi Kurs Bitirme Belgesi verilir. Ancak, bu belge mesleki eğitim merkezlerince

verilen belgeye denk değildir.

  1. k) Kurs için başvuru, kontenjandan fazla ise daha önce kurs programından

yararlanmayanlara öncelik verilir.

  1. l) Kurs programını tamamlayan bireyler diğer yaygın eğitim programlarına,

işe ve mesleğe yönlendirilirler.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

360

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hazırlık Sınıfları

Hazırlık sınıflarının açılması

MADDE 47 – (Mülga:R.G.-14/3/2009-27169)

Hazırlık sınıflarında eğitim-öğretim

MADDE 48 – (Mülga:R.G.-14/3/2009-27169)

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Kurumlarda Özel Eğitim Hizmetleri

Rehberlik ve araştırma merkezleri

MADDE 49 – (1) Rehberlik ve araştırma merkezleri; özel eğitime ihtiyacı

olan bireylerin eğitsel değerlendirme, tanılama, izleme ve yönlendirme hizmetlerini

yürüterek birey için en az sınırlandırılmış eğitim ortamını önerir, birey ve ailesine

destek eğitim ile rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri sunar.

Okul ve kurumların özel eğitim hizmetleri sorumluluğu

MADDE 50 – (1) Resmî ve özel; okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim

kurumları ile yaygın eğitim kurumları, özel eğitime ihtiyacı olan bireylere özel

eğitim hizmetleri sağlamakla yükümlüdürler.

(2) Bu okul ve kurumlarda, özel eğitime ihtiyacı olan bireylere sunulan

eğitim-öğretim hizmetlerinin etkililiğini arttırmak amacıyla özel eğitim tedbirleri

alınarak gerekli düzenlemeler yapılır. Bu bireylere sağlanacak her türlü özel eğitim

hizmeti için millî eğitim müdürlükleri, RAM’lar ve özel eğitim okulları ile iş birliği

yapılır.

YEDİNCİ KISIM

Personel, Görev, Yetki ve Sorumlulukları

BİRİNCİ BÖLÜM

Yönetici ve Öğretmenlerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları

Personel

MADDE 51 – (1) Özel eğitim okul ve kurumlarına atanacak personelin

sayısı, nitelikleri Bakanlıkça belirlenir ve yürürlükteki mevzuata göre atanır.

Müdürün görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 52 – (1) Müdür, millî eğitimin temel ilkeleri ve genel amaçları

doğrultusunda okulun/kurumun, amaçlarına uygun olarak yönetilmesinden,

değerlendirilmesinden ve geliştirilmesinden sorumludur.

(2) Müdür, eğitim-öğretim ve işleyişle ilgili olarak okulun/kurumun amacı,

türü, kademesi ve uygulanan eğitim programına göre Millî Eğitim Bakanlığı özel

eğitim okul ve kurum müdürleri görev tanımında belirtilen görevleri yürütür.

Yönetmelikler

361

(3) Okul müdürü; ders okutma görevinin yanında kanun, tüzük, yönetmelik,

yönerge, program ve emirlere uygun olarak görevlerini yürütmeye, okulu düzene

koymaya ve personeli denetlemeye yetkilidir.

Müdür başyardımcısının görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 53 – (1) Müdür başyardımcısı görevlerini, bulunduğu

okulun/kurumun özelliklerini dikkate alarak yapar. Müdür başyardımcısı, ders

okutma görevinin yanında yönetimde müdürün en yakın yardımcısıdır. Müdürün

olmadığı zamanlarda müdüre vekâlet eder.

(2) Müdür başyardımcısı, okulun her türlü eğitim-öğretim, yönetim,

rehberlik, denetim, öğrenci, personel, tahakkuk, ayniyat, yazışma, sosyal etkinlikler,

yatılılık, bursluluk, güvenlik, beslenme, bakım, koruma, temizlik, düzen, nöbet,

halkla ilişkiler gibi işleriyle ilgili olarak okul müdürü tarafından verilen görevleri

yapar. Bu görevlerin yapılmasından ve okulun amaçlarına uygun olarak işleyişinden

müdüre karşı sorumludur.

(3) Ayrıca, görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından

verilen görevleri de yapar.

Müdür yardımcısının görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 54 – (1) Müdür yardımcısı görevlerini, bulunduğu

okulun/kurumun özelliklerini dikkate alarak yapar. Müdür yardımcısı, yönetimde

müdür ve müdür başyardımcısının en yakın yardımcısıdır.

(2) Müdür yardımcısı; ders okutma görevinin yanında okulun her türlü

eğitim-öğretim, yönetim, öğrenci, personel, tahakkuk, ayniyat, yazışma, eğitici

etkinlikler, yatılılık, bursluluk, güvenlik, beslenme, bakım, koruma, temizlik, düzen,

halkla ilişkiler gibi işleriyle ilgili olarak okul müdürü tarafından verilen görevleri

yapar. Bu görevlerin yapılmasından ve okulun amaçlarına uygun olarak işleyişinden

müdüre karşı sorumludur.

(3) Ayrıca, görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından

verilen görevleri de yapar.

Teknik müdür yardımcısının görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 55 – (1) Döner sermayesi bulunan özel eğitim okul ve

kurumlarında müdür yardımcılarından biri, mevzuatına göre teknik müdür

yardımcısı olarak görevlendirilir. Teknik müdür yardımcısı, müdür ve sayman ile

birlikte döner sermaye işletmesi çalışmalarının tümünden sorumludur.

(2) Ayrıca, görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından

verilen görevleri de yapar.

Pansiyondan sorumlu müdür yardımcısının görev, yetki ve

sorumlulukları

MADDE 56 – (1) Pansiyondan sorumlu müdür yardımcısı, pansiyonun

yönetim, eğitim-öğretim ve her türlü hizmetlerin planlı ve amacına uygun olarak

yürütülmesinden sorumludur.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

362

(2) Ayrıca, görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından

verilen görevleri de yapar.

Müdür yetkili öğretmenin görev, yetki ve sorumlulukları

MADDE 57 – (1) Bağımsız müdürlüğü bulunmayan ilköğretim okullarında

sınıf öğretmenlerinden biri müdür yetkili öğretmen olarak görevlendirilir. Müdür

yetkili öğretmen, müdürün görev, yetki ve sorumluluklarını üstlenir.

Atölye şefinin görev ve sorumlulukları

MADDE 58 – (1) Atölyeler arasındaki eş güdümü sağlamak üzere, meslek

dersleri alan öğretmenlerinden biri okul veya kurum müdürü tarafından atölye şefi

olarak görevlendirilir. Atölye şefinin görevleri şunlardır:

  1. a) Atölyeler arasında iş bölümü yaparak eş güdümü sağlamak.
  2. b) Meslek dersleri alan öğretmenlerinin eğitim-öğretimle ilgili ihtiyaçlarını

belirlemek.

  1. c) Atölyelerde bulunan makine, avadanlık ve malzemelerin bakım, onarım

ve korunmasını, bunların kullanmaya hazır hâlde bulundurulmasını sağlamak.

ç) Atölyelerde yürütülen işlerle ilgili belgelerin düzenlenmesi ve kayıtların

tutulmasını sağlamak.

  1. d) Eğitimin etkililiğini sağlamak amacıyla atölyelerde her türlü ders araçgereç

ve materyallerinin bulundurulmasını sağlamak.

  1. e) Atölyelerin temizliğinin öğrencilerle bir plan dahilinde yapılmasını ve

çalışma yerinin temiz tutulmasının iş alışkanlığının gerektirdiği bir davranış hâline

getirilmesini sağlamak.

  1. f) Meslek dersleri alan öğretmenleri ve usta öğreticilerin atölyeleri derse

hazırlaması ve derslere düzenli olarak devamlarını sağlamak amacıyla gerekli

tedbirleri almak

  1. g) İş kazaları, yangın ve diğer tehlikelere karşı gerekli koruyucu güvenlik

tedbirlerini almak.

Öğretmenlerin görev ve sorumlulukları

MADDE 59 – (1) Öğretmenler, kendilerine verilen sınıfın veya şubenin

derslerini, programda belirtilen esaslara göre planlamak, okutmak, bunlarla ilgili

uygulama ve deneyleri yapmak, ders dışında okulun eğitim-öğretim ve sosyal

etkinliklerine katılmak ve bu konularda kanun, yönetmelik ve emirlerde belirtilen

görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.

(2) Öğretmenler bu görevlerinin yanında aşağıdaki görevleri de yürütürler:

  1. a) Bireyselleştirilmiş eğitim programları, gelişim ölçekleri ile ölçme ve

değerlendirme araçlarının hazırlanmasında ve uygulanmasında BEP geliştirme

birimi ile iş birliği yapmak.

Yönetmelikler

363

  1. b) Bireyselleştirilmiş eğitim programlarını uygulamak ve değerlendirmek.
  2. c) Öğrencilerin eğitim performansları ve yetersizlik türünü dikkate alarak

gerekli öğretim materyallerini hazırlamak ve/veya temin etmek.

ç) Okul ve kurumdaki aile eğitim çalışmalarına katılmak, sınıfındaki

öğrencilerinin ailelerine yönelik aile eğitim çalışmalarını planlamak ve yürütmek.

  1. d) Öğrencilere destek eğitim hizmeti sağlanması ve eğitim performansları

doğrultusunda başka bir okul veya kuruma yönlendirilmesinde, rehberlik ve

psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu ve BEP geliştirme birimiyle iş

birliği yapmak.

  1. e) Öğrencilerin yetersizliklerinden dolayı kullandığı kişisel cihaz ve

aletlerin bakımı ve kontrolüne ilişkin tedbirler almak.

  1. f) Öğrencilerin eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda bire bir

eğitim yapmak.

  1. g) Sınıf öğretmenliğinin esas olduğu okul ve kurumlarda alan öğretmenleri

ile birlikte ders okutmak.

(3) Öğretmenler ayrıca, görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür

tarafından verilen eğitim-öğretimle ilgili görevleri de yapar.

Mesleki çalışmalar

MADDE 59/A – (Ek:R.G.-14/3/2009-27169)

(1) Özel eğitim okul ve kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin genel

kültür, özel alan ve pedagojik formasyonla ilgili bilgi ve görgülerini artırmak, yeni

beceriler kazandırmak, eğitim-öğretimde karşılaşılan problemlere çözüm yolları

bulmak, öğrencinin ve çevrenin ihtiyaçlarına göre plan ve programlar hazırlamak ve

uygulamak amacıyla ders kesiminden itibaren Temmuz ayının ilk iş gününe, Eylül

ayının ilk iş gününden ders yılı başlangıcına kadar; yıl içinde ise yıllık çalışma

programında belirtilen sürelerde mesleki çalışmalara katılırlar.

Grup gözetimi ve eğitimi görevi verilen sınıf öğretmeninin görev ve

sorumlulukları

MADDE 60 – (1) Yatılı özel eğitim okul ve kurumlarında grup gözetimi ve

eğitimi görevi verilen sınıf öğretmeninin görevleri şunlardır:

  1. a) Okul ve kurum yönetimince belirlenen süre, zaman ve yerlerde,

grubundaki öğrencilerin etütlerde ders çalışmalarını sağlamak ve gerektiğinde

onların çalışma sırasında derslerde karşılaştıkları güçlüklerin çözümüne yardımcı

olmak.

  1. b) Eğitim-öğretim hizmetlerini, grubundaki öğrencilerin bireysel gelişimi,

eğitim performansı ve ihtiyaçları ile ilgi ve isteklerini dikkate alarak planlamak ve

yürütmek.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

364

  1. c) Grubundaki öğrencilerin fiziksel, zihinsel, sosyal ve kültürel

gelişimlerini destekleyici etkinlikler düzenlemek, etkinliklere rehberlik etmek ve

öğrencilerini bu etkinliklere yönlendirmek.

ç) Öğrencilerin kişisel sorun ve ihtiyaçları ile ilgilenmek ve bunların

çözümünde okul yönetimi, rehberlik ve psikolojik danışma servisi, öğretmenler ve

diğer ilgili personel ile iş birliği yapmak.

  1. d) Okul veya kurum yönetimince hazırlanan nöbet çizelgesine göre gece

nöbeti tutmak.

  1. e) Öğrencilerin gelişimi ve davranışlarını değerlendirmek ve gerekli

bilgileri öğrenci gözlem defterine kaydetmek.

  1. f) Grup gözetimi ve eğitimi ile ilgili yaptığı çalışmaları günlük olarak

planlamak ve ders defterine işlemek.

İş yeri koordinatör öğretmeninin görev ve sorumlulukları

MADDE 61 – (1) İzleme ve yöneltme kurulu tarafından hazırlanan

program doğrultusunda, haftada bir gün okulda, dört gün iş yerlerinde

görevlendirilen iş yeri koordinatör öğretmeninin görevleri şunlardır:

  1. a) Öğrencilerin işe ve iş yerine uyumlarına yönelik bilgi, beceri, tutum ve

davranışları kazandırmak amacıyla yöneltme ve izleme faaliyetlerini yürütmek.

  1. b) Öğrencilerin iş yerlerindeki eğitimlerinin etkili ve verimli bir şekilde

sürdürülmesi için, çalışma ortamı ve şartlarının düzenlenmesi konularında iş yeri

yetkilileri ile iş birliği yaparak gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak.

  1. c) İş yerlerinde çalışan personelin öğrencilere yönelik olumlu tutum ve

davranış geliştirmelerini sağlamak amacıyla düzenlenecek faaliyetler konusunda iş

yeri yetkilileri ile iş birliği yapmak.

ç) Öğrencilerin eğitim ve mesleki gelişimini izleyerek yöneltme ve izleme

kuruluna bilgi vermek ve alınacak tedbirlerin uygulanmasını sağlamak.

  1. d) Öğrencilerin mesleki yönlendirilmesinde, işe yerleştirilmesinde rehberlik

etmek ve bu amaçla ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.

Atölye ve laboratuvar dersleri öğretmeninin görev ve sorumlulukları

MADDE 62 – (1) Atölyelerde meslek dersleri, alan öğretmenlerince

okutulur. Bu öğretmenler diğer görevlerinin yanında aşağıdaki görevleri yürütürler:

  1. a) Sorumluluğunda bulunan atölyeyi yönetmek ve atölyedeki eşya, makine,

avadanlık ve malzemelerinin bakım, onarım ve korunmasını sağlamak, bunları

kullanmaya hazır hâlde bulundurmak.

  1. b) Atölyedeki demirbaşların kaydını yaparak bunları sayım ve kontrole

hazır hâlde bulundurmak.

  1. c) Atölyede ihtiyaç duyulan araç-gereç ve materyalin sağlanması için okul

veya kurum yönetimi ile diğer kişi ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.

Yönetmelikler

365

ç) Atölyesinde görevli usta öğretici ve diğer personelin iş bölümünü

yaparak atölyede verilen eğitimin etkin ve koordineli bir şekilde yürütülmesini

sağlamak.

  1. d) Sorumluluğundaki atölyenin türü ve özelliğine göre, okulun veya

kurumun eğitim ve öğretim hizmetlerinde kullanılacak araç-gereç ve materyallerin

üretimini sağlamak.

Rehber öğretmenin görev ve sorumlulukları

MADDE 63 – (1) Rehber öğretmen bulunduğu okul ve kurumdaki

rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yanında aşağıdaki görevleri de yapar:

  1. a) Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin ailelerine yönelik aile eğitimi

hizmetlerini planlamak, yürütmek ve gerektiğinde ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla

iş birliği yapmak.

  1. b) Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin bireysel gelişimini

değerlendirmek üzere formlar hazırlanmasında BEP geliştirme birimiyle,

öğretmenler ve ilgili personel ile iş birliği yapmak.

  1. c) Öğretmenler ve ailelerle iş birliği yaparak öğrenciler için bireysel gelişim

raporu düzenlemek.

ç) Öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla rehberlik ve

danışma hizmetleri yürütme komisyonu, BEP geliştirme birimi, izleme ve yöneltme

kurulu ile öğretmenlerle iş birliği yapmak.

Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmenin görev ve sorumlulukları

MADDE 64 – (1) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmenin görevleri

şunlardır:

  1. a) Özel eğitim hizmetleri kurulunun planlaması doğrultusunda, kaynaştırma

yoluyla eğitimlerine devam eden bireylere sağlanacak destek eğitim hizmetleri ile

evde eğitim alan ve bir sağlık kuruluşunda tedavi gören bireylerin eğitimlerini

yürütmek.

  1. b) BEP ve ölçme değerlendirme araçlarının hazırlanmasında ve

uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak.

  1. c) Sosyal kabul çalışmaları, eğitim ortamının düzenlenmesi, eğitim

materyalleri, araç-gereçler, öğretim yöntem ve teknikleri gibi konularda

öğretmenlere, okul/kurum yönetimine, bireye ve aileye rehberlik ve danışmanlık

yapmak.

ç) Aile eğitimi çalışmalarını okul yönetimi, öğretmenler ve aileyle iş birliği

yaparak planlamak ve yürütmek.

  1. d) Öğrencilerin eğitim performansları ve yetersizlik türünü dikkate alarak

gerekli öğretim materyallerini hazırlamak ve/veya temin etmek.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

366

  1. e) Öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla rehberlik ve

danışma hizmetleri yürütme komisyonu, izleme ve yöneltme kurulu, BEP geliştirme

birimi ve öğretmenlerle iş birliği yapmak.

  1. f) Öğrencilerin yetersizliklerinden dolayı kullandığı kişisel cihaz ve

aletlerin bakımı ve kontrolüne ilişkin olarak öğretmenleri bilgilendirmek.

(2) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen ayrıca, özel eğitim

hizmetleri kurulu ve/veya okul/kurum müdürü tarafından verilen görevleri de yapar.

Eğitim programları hazırlamakla görevlendirilen öğretmenin görev ve

sorumlulukları

MADDE 65 – (1) Eğitim programları ve öğretim alanında lisans düzeyinde

eğitim alan ya da bu alanda yüksek lisans yapan ve özel eğitim kurumlarında eğitim

programları hazırlamakla görevlendirilen öğretmenin görevleri şunlardır:

  1. a) BEP hazırlanmasında, uygulanmasında ve değerlendirilmesinde

öğretmenler, aileler, öğrenciler ve diğer personel ile iş birliği yapmak.

  1. b) Eğitim programlarının amaçlarının gerçekleştirilmesinde etkililiği

artırmak amacıyla, eğitim materyalleri ve araç-gereçlerinin hazırlanması, uygun

öğretim yöntem ve tekniklerinin belirlenmesi, ölçme ve değerlendirme araçlarının

geliştirilmesi konularında önerilerde bulunmak ve bunların gerçekleştirilmesinde

okul veya kurum personeli ile iş birliği içinde çalışmak.

  1. c) Okul ve kurumda, eğitim programlarının uygulanması ve uygulamada

ortaya çıkan sorunları tespit etmek, bu sorunlara ilişkin öneriler hazırlayarak kurum

yönetimine iletmek.

ç) Aile eğitimi programlarının hazırlanması, uygulanması ve

değerlendirilmesinde okul rehberlik ve psikolojik danışma servisiyle iş birliği içinde

çalışmak.

  1. d) Eğitim programında yer alan amaçların gerçekleştirilmesini sağlamak

amacıyla, kurum içi ve kurum dışındaki etkinliklerin düzenlenmesinde, bunların

planlanması ve uygulanmasında ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.

  1. e) Seçmeli derslerin verimliliğini ve ihtiyaçlara uygunluğunu

değerlendirerek, bu derslerin çeşitlendirilmesi konusunda okul yönetimine

önerilerde bulunmak.

İKİNCİ BÖLÜM

Usta Öğretici ve Diğer Personel

Usta öğreticinin görev ve sorumlulukları

MADDE 66 – (1) Usta öğreticiler, özel eğitim okul ve kurumlarında

eğitim-öğretim hizmetlerinin yürütülmesinde öğretmenlerle birlikte ve öğretmenlik

sorumluluğu içinde görev yapar. Ayrıca, ilgili mevzuat çerçevesinde okul ve kurum

yönetimince verilen diğer görevleri de yerine getirir.

Yönetmelikler

367

Özel eğitim okul ve kurumlarında görev yapan diğer personel

MADDE 67 – (1) Özel eğitim okul ve kurumlarına; uzman hekim, hekim,

diyetisyen, dil ve konuşma terapisti, sosyal çalışmacı, çocuk gelişimi ve eğitimcisi,

fizyoterapist, odyometrist, iş ve uğraşı terapisti, hemşire, teknisyen, veri hazırlama

ve kontrol işletmeni, ders aletleri ve kütüphane memurları, iç hizmetler şefi, ambar

ve depo memurları, Braille daktilograf, idari işler memuru, ayniyat mutemedi, çocuk

bakım elemanı, şoför, aşçı, kaloriferci, bahçıvan, terzi, gece bekçisi ve hizmetli

atanır veya diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği yapılarak görevlendirilir.

(2) Bu personel, ilgili mevzuata göre verilen görevleri yerine getirmekle

sorumludur.

(3) Diğer kurum ve kuruluşlardan görevlendirilecek personelin çalışma yeri

ve saatleri ile görev alanları hazırlanacak protokollerde belirlenir.

SEKİZİNCİ KISIM

Eğitim-Öğretim

BİRİNCİ BÖLÜM

Programlar

Eğitim programları

MADDE 68 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin devam ettiği okul ve

kurumlarda Bakanlıkça hazırlanan genel ve mesleki eğitim programları ile özel

eğitim okul, kurum ve sınıflarında içerikleri öğrencilerin özelliklerine göre

hazırlanmış özel eğitim programları da uygulanır.

Bireyselleştirilmiş eğitim programı

MADDE 69 – (1) Bireyselleştirilmiş eğitim programı, özel eğitime ihtiyacı

olan bireylerin gelişim özellikleri, eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda

hedeflenen amaçlara yönelik hazırlanan ve bu bireylere verilecek destek eğitim

hizmetlerini de içeren özel eğitim programıdır.

(2) Bireyselleştirilmiş eğitim programı,

  1. a) Eğitim planında yer alan yıllık amaçlar ve öğrencinin takip ettiği eğitim

programı/programları temel alınarak belirlenen kısa dönemli amaçlarını,

  1. b) Öğrencinin alacağı destek eğitim hizmetinin türü, süresi, sıklığı ve bu

hizmetin kimler tarafından nasıl sağlanacağını,

  1. c) Öğretim ve değerlendirmede kullanılacak yöntem ve teknik, araç-gereç

ve eğitim materyallerini,

ç) Eğitim ortamına ilişkin düzenlemeleri,

  1. d) Davranış problemlerini önlemeye ya da azaltmaya yönelik tedbirler ile

uygulanacak yöntem ve teknikleri,

  1. e) Öğrencinin kişisel bilgilerini

içerir.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

368

(3) Bireyselleştirilmiş eğitim programı, Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu

ve BEP geliştirme biriminin iş birliğiyle hazırlanır.

(4) Bireyselleştirilmiş eğitim programı, öğrenci için hedeflenen amaçların

gerçekleşme düzeyi doğrultusunda değerlendirilir. Birey için hazırlanacak yeni

bireyselleştirilmiş eğitim programında ve bireyin yönlendirilmesinde BEP’e ilişkin

değerlendirmeler esas alınır.

İKİNCİ BÖLÜM

Okul ve Kurumlarda Kurulacak Kurullar, Birimler Komisyonlar ve Ekipler

İzleme ve yöneltme kurulu ve üyeleri

MADDE 70 – (1) İş okullarına ve iş eğitim merkezlerine yerleştirilen

öğrencilerin eğitim hizmetlerini planlamak, öğrencilerin gelişimlerini izlemek ve

değerlendirmek amacıyla bu okul ve kurumlarda izleme ve yöneltme kurulu

oluşturulur.

(2) İzleme ve yöneltme kurulu, okul/kurum müdürü veya müdür

başyardımcısı ya da görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında;

  1. a) Meslek derslerini okutan bir alan öğretmeni,
  2. b) İşitme, görme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenlerinden biri veya sınıf

öğretmeni,

  1. c) Bir rehber öğretmen,

ç) Atölye şefi

olmak üzere bu kişilerden oluşur.

(3) İzleme ve yöneltme kurulunun çalışma usul ve esasları okul/kurum

yönetimince belirlenir.

İzleme ve yöneltme kurulunun görevleri

MADDE 71 – (1) İzleme ve yöneltme kurulu:

  1. a) İş okullarında;

1) Birinci sınıfı tamamlayan öğrencilerden işe yerleştirilecekleri; eğitim

performansları, ilgi, istek ve yeterliliklerini dikkate alarak belirlemek,

2) İş yerinde çalışan öğrencileri izlemek amacıyla öğretmenler arasından iş

yeri koordinatör öğretmenlerini belirlemek,

3) En fazla 15 öğrenciden sorumlu olacak şekilde seçilen iş yeri koordinatör

öğretmenlerinin çalışma planlarını hazırlamak,

4) İş yeri koordinatör öğretmenlerinin öğrencilerin iş yerindeki

çalışmalarıyla ilgili raporları doğrultusunda öğrencilerin eğitim planlamalarında

değişiklik ve düzenlemeler yaparak gerekli tedbirleri almak,

Yönetmelikler

369

5) Öğrencilerin işe yerleştirilmesini sağlamak ve işe yerleştirilen

öğrencilerle ilgili eğitim hizmetlerinin planlamak,

6) İşe yerleştirilen öğrencilerin iş yerinde karşılaşabileceği sorunların

çözümüne hizmet edecek eğitim faaliyetlerini düzenlemek,

7) Öğrencilerin işe yerleştirilmesini sağlamak amacıyla ilgili kurum ve

kuruluşlarla iş birliği yaparak öğrencilerin yerleştirileceği iş yerlerini belirlemek,

8) İş yerinde çalışan öğrencilerin yarı yıl ve yaz tatilinde işe devamı ve

izlenmesi amacıyla gerekli eş güdümü sağlamak,

9) İş okulu programını tamamlayan öğrencilerden işe yerleştirilenlerin

takibini yapmak, işe yerleştirilemeyen öğrencilerin yerleştirilmesi amacıyla gerekli

iş birliği ve koordinasyonu sağlayarak tedbirler almak,

10) Öğrencilerin ilgi, istek ve ihtiyaçları doğrultusunda uygun programlara

yerleştirilmesini sağlamak,

11) Gerek duyulması durumunda özel eğitim sınıfı açılması için okul

yönetimine öneride bulunmak,

12) Öğrencilerle ilgili eğitim hizmetlerinin planlanması, yürütülmesi ve işe

yerleştirilmesi konularında velinin görüşünü alarak iş birliği içinde çalışmak ve

gerektiğinde kurul toplantılarına katılımını sağlamak,

13) Okul programını tamamlayan öğrencileri yaygın eğitim programlarına,

işe ve mesleğe yönlendirmek

görevlerini yürütür.

  1. b) İş eğitim merkezlerinde;

1) Kurumdaki özel eğitim hizmetlerini planlamak ve açılacak kurs

programlarına karar vermek,

2) Bireyin ilgili kurs programına devam edip edemeyeceğine karar vermek,

3) Bireylerin ilgi, istek ve ihtiyaçları doğrultusunda uygun kurs

programlarına yerleştirilmesini sağlamak,

4) Kurumdaki bireylerin gelişimlerini izlemek, değerlendirmek ve gerekli

özel eğitim tedbirlerinin alınması hususunda okul/kurum yönetimine öneride

bulunmak,

5) Kurumdaki özel eğitim hizmetlerinin yürütülmesine yönelik olarak

personel arasında iş birliği ve koordinasyonu sağlamak,

6) Kurumdaki özel eğitim hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesi ile

ilgili olarak özel eğitim hizmetleri kurulu ve özel eğitim değerlendirme kurulu ile iş

birliği yapmak,

7) Eğitim hizmetlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla aile ile iş

birliği yapmak,

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

370

8) Gerek duyulması durumunda özel eğitim sınıfı açılması için kurum

yönetimine öneride bulunmak,

9) Bireyle ilgili eğitim hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesinde velinin

görüşünü alarak iş birliği içinde çalışmak ve gerektiğinde kurul toplantılarına

katılımını sağlamak,

10) Kurumun programını tamamlayan bireyleri diğer yaygın eğitim

programlarına ve işe yönlendirmek

görevlerini yürütür.

Bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi

MADDE 72 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin eğitimlerini

sürdürdükleri okul ve kurumlarda eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda

BEP’lerini hazırlamak amacıyla bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi

oluşturulur.

(2) Bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi, okul/kurum

müdürü veya görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında;

  1. a) Bir gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen,
  2. b) Bir rehber öğretmen,
  3. c) Bir eğitim programları hazırlamakla görevlendirilen öğretmen,

ç) Öğrencinin sınıf öğretmeni,

  1. d) Öğrencinin dersini okutan ilgili alan öğretmenleri,
  2. e) Öğrencinin velisi,
  3. f) Öğrenci,

olmak üzere bu kişilerden oluşur.

(3) BEP geliştirme birimine, gerektiğinde görüşlerine başvurulmak üzere

özel eğitim değerlendirme kurulundan bir üyenin katılımı sağlanır.

(4) Bu birimin çalışma usul ve esasları okul/kurum yönetimince belirlenir.

Bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi başkanı ve

görevleri

MADDE 73 – (1) Okul/kurum müdürü veya görevlendireceği bir müdür

yardımcısı bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi başkanı olarak görev

yapar. Birim başkanının görevleri şunlardır:

  1. a) Birimde görev alacak üyeleri belirleyerek BEP geliştirme birimini

oluşturmak.

  1. b) Birimde gerektiğinde görev alacak üyelerin katılımını sağlamak.

Yönetmelikler

371

  1. c) BEP’in geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesinde,

öğrencinin ihtiyaçları doğrultusunda kurum içi yapılacak düzenlemelere ilişkin

tedbir almak.

ç) BEP geliştirilmesi, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesinde

ihtiyaç duyulan araç-gereç ve eğitim materyallerinin geliştirilmesi veya sağlanması

için özel eğitim hizmetleri kurulu ile eş güdümlü çalışmak.

Bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme biriminin görev ve

sorumlulukları

MADDE 74 – (1) BEP geliştirme birimi üyelerinden sınıf, alan, gezerek

özel eğitim görevi yapan öğretmen, eğitim programlarını hazırlamakla

görevlendirilen öğretmen ile rehber öğretmen, bu Yönetmeliğin ilgili hükümleri

doğrultusunda görev tanımında yer alan BEP ile ilgili görevleri yürütürler.

(2) Bu birimde görev alan özel eğitim değerlendirme kurulu üyesi; öğrenci

için belirlenen destek eğitim hizmetlerinin uygulanmasında rehberlik etme ve

öğrencinin bireysel gelişiminin izlenmesinden sorumludur.

(3) Veli; BEP geliştirme sürecinde öğrencinin eğitim ihtiyaçlarına ilişkin

görüş bildirmek ve öğrencinin eğitiminde etkililiği sağlamak amacıyla gerektiğinde

araç-gereç ile eğitim materyali desteği sağlamaktan sorumludur.

(4) Öğrenci; BEP geliştirme sürecinde eğitim ihtiyaçlarını belirtmek ve

eğitimine ilişkin alınacak kararlarda görüş bildirmekten sorumludur.

(5) BEP geliştirme birimi üyelerinin bu sorumluluklarının yanı sıra

bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme biriminin görevleri şunlardır:

  1. a) Özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler için bireyselleştirilmiş eğitim

programlarının hazırlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili

çalışmaların koordinasyonunu sağlamak.

  1. b) Eğitimde etkililiği sağlamak amacıyla araç-gereç ve eğitim materyali

geliştirilmesinde, sağlanmasında, kullanımında özel eğitim hizmetleri kurulu ve özel

eğitim değerlendirme kurulu ile iş birliği yapmak.

  1. c) Öğrencinin tüm gelişim alanındaki özellikleri ile akademik disiplin

alanlarındaki yeterlilikleri ve eğitim ihtiyaçları doğrultusunda gerektiğinde BEP’inde

değişiklik ve düzenlemeler yapılmasını ya da yeniden BEP hazırlanmasını sağlamak.

ç) Öğrenciler için hazırlanan eğitim planlarını değerlendirerek her yıl

yenilemek.

  1. d) Eğitim ortamlarının düzenlenmesi konusunda okul/kurum yönetimine ve

öğretmenlere önerilerde bulunmak.

  1. e) Öğrencilerin eğitimi konusunda yapılacak düzenleme ve alınacak

tedbirlerle ilgili olarak rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme

komisyonuyla iş birliği yapmak.

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

372

  1. f) Eğitim ve uygulama okulu ile otistik çocuklar eğitim merkezlerinde

öğrencilerin grup eğitimine hazırlanması amacıyla bire bir eğitim alacak öğrencileri

belirlemek.

  1. g) Hazırlık sınıflarına devam edecek öğrencileri belirlemek.

ğ) Özel eğitim okul veya kurumlarında öğrenimlerini sürdüren

öğrencilerden kaynaştırma yoluyla eğitim alması uygun olanları belirleyerek

rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonunu bilgilendirmek.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Öğrenci İşleri

Yeni kayıt

MADDE 75 – (1) Zorunlu öğrenim çağında olup özel eğitime ihtiyacı

olduğu tespit edilen veya tanısı konulmamış ve yerleştirme kararı alınmamış her

bireyin okul ve kurumlara kaydı, yıllık çalışma takviminde belirlenen süreye

bakılmaksızın yapılır.

Okula kayıt yaşı

MADDE 76 – (1) 37 ayını dolduran bireylerin kaydı okul öncesi eğitim

kurumlarına, 72 ayını dolduran bireylerin kaydı ise ilköğretim veya zorunlu öğrenim

çağındaki bireylere eğitim veren özel eğitim okul ve kurumlarına yapılır. Bu bireyler

yaş, gelişim özellikleri ve eğitim performansına göre uygun sınıfa yerleştirilir.

(2) İş okullarına, kayıt tarihinde 21 yaşından gün almamış bireylerin kaydı

yapılır. İş eğitim merkezlerinde ise yaş kaydı aranmaz.

Kayıt kabul

MADDE 77 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin okul ve kurumlara

kayıtlarında özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yerleştirme kararı alınmış

olması şartı aranmaz. Ancak, bu bireyler için yerleştirme kararı alınması konusunda

okul/kurum yönetimi gerekli resmî işlemleri başlatır. Öğrencinin kayıtlı olduğu okul

veya kurum, yerleştirme kararına uygun ise öğrenci bulunduğu okul ya da kurumda

öğrenimine devam eder. Farklı bir yerleştirme kararı olması hâlinde ise öğrencinin

yerleştirme kararına uygun okula nakli konusunda gerekli işlemler yapılır.

(2) Zorunlu öğrenim çağındaki özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için

gündüzlü okul ve kurumlara kayıtta tuvalet eğitimi kazanmış olma şartı aranmaz.

Kayıt için gerekli belgeler

MADDE 78 – (1) Okul ve kurumlara kayıtlarda aşağıdaki belgeler istenir:

  1. a) (Mülga:R.G.-14/3/2009-27169)
  2. b) (Mülga:R.G.-14/3/2009-27169)
  3. c) Fotoğraf.

ç) Yatılı okul ve kurumlar için sağlık kurulu raporu.

Yönetmelikler

373

  1. d) Ortaöğretim kurumları ile iş okullarına kayıtta ilköğretim diploması.
  2. e) Yerleştirme kararı alınmış öğrenciler için özel eğitim hizmetleri kurulu

kararının bir sureti.

Devam zorunluluğu

MADDE 79 – (1) Eğitim ve uygulama okulları, otistik çocuklar eğitim

merkezleri ve iş okullarına devam eden öğrenciler, okul yönetiminin en az iki defa

yazılı uyarısına rağmen mazeret göstermeksizin (Değişik ibare:R.G.-14/3/2009-

27169) toplam 70 iş günü sürekli devamsızlık yapmaları durumunda bu öğrencilere

devamsızlıklarından dolayı sınıf tekrarı yaptırılır. İki yıl üst üste devamsızlık

nedeniyle sınıfta kalan öğrencilerin kaydı silinir.

(2) İş eğitim merkezlerinin kurs programına mazeret göstermeksizin

Değişik ibare:R.G.-14/3/2009-27169) toplam 70 iş günü sürekli devam etmeyen

kursiyerler izleme ve yöneltme kurulu tarafından programdan çıkartılırlar.

Nakil

MADDE 80 – (1) Okul ve kurumlara nakil işlemlerinde aşağıdaki esaslara

uyulur:

  1. a) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan ilköğretim okullarının

hazırlık sınıflarına devam eden öğrencilerin zorunlu hâller dışında ilk üç aydan önce

nakli yapılmaz.

  1. b) Aynı tür ve kademedeki özel eğitim okul ve kurumları arasında

nakillerde yeni bir yerleştirme kararı istenmez.

Öğrenim süresi

MADDE 81 – (1) İlköğretim programlarına denk olmayan eğitim

programlarının uygulandığı okul ve kurumlara devam eden öğrencilerden, zorunlu

öğrenim çağı sonuna kadar sekizinci sınıfı bitiremeyenlere öğrenimlerini

tamamlamak üzere en çok iki öğretim yılı daha okula devam etme hakkı verilir.

Öğrenci kıyafetleri

MADDE 82 – (1) Özel eğitim kurumlarından hastane ilköğretim okulları

ve iş eğitim merkezlerinde forma giyme zorunluluğu aranmaz.

Öğrenci karnesi ve bireysel gelişim raporu

MADDE 83 – (1) Eğitim ve uygulama okulları, otistik çocuklar eğitim

merkezleri ve iş okullarında öğrencilerin durumlarını velilere duyurmak amacıyla

yarıyıl ve öğretim yılı sonunda olmak üzere iki defa karne verilir. Karnede

öğrencinin derslerdeki başarısı ile davranış gelişimi değerlendirme sonuçları ve

okula devam durumları gösterilir.

(2) Her öğrenci için yılda iki defa olmak üzere bireysel gelişim raporu

hazırlanır. Bu rapor yarıyıl ve öğretim yılı sonunda karneyle birlikte öğrenci velisine

gönderilir. Öğrencinin gelişiminin ailesi tarafından izlenerek eğitimde sürekliliğin

sağlanması amacıyla hazırlanan raporda; öğrencinin BEP’inde yer alan ve her

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

374

dönemde kazandırılması hedeflenen bilgi becerilerin kazanım düzeyi ayrıntılı olarak

gösterilir.

(3) (Değişik:R.G.-14/3/2009-27169) Karneler ve bireysel gelişim raporları,

sınıf öğretmenleri ve devam ettikleri derslerin alan öğretmenleri tarafından birlikte

doldurulur.

Öğrenci başarısının değerlendirilmesi

MADDE 84 – (1) Eğitim ve uygulama okulları, otistik çocuklar eğitim

merkezlerinde ve iş okullarında öğrenci başarısının değerlendirilmesi aşağıdaki

hususlara göre yapılır:

  1. a) Öğrencilerin başarılarının değerlendirilmesinde BEP’lerinde yer alan

amaç ve davranışlar dikkate alınır. Bu kapsamda öğrencinin bütün dersleri için ayrı

ayrı olmak üzere her dönemde kazandırılması hedeflenen amaçların davranışlarının

yer aldığı çizelgeler hazırlanır. Bu çizelgede bir dönem için belirlenen davranışların

toplamı 100 puan olacak şekilde her bir davranış puanlanır.

  1. b) Bu okullara devam eden öğrenciler başarısız notla değerlendirilmez

Öğrencilerin başarıları ise dört ayrı notla aşağıdaki şekilde değerlendirilir.

DERECE RAKAM İLE PUANLAMA

Pekiyi 5 85-100

İyi 4 70-84

Orta 3 55-69

Geçer 2 0-54

Kimlik-paso

MADDE 85 – (1) Özel eğitim okul ve kurumlarında öğrenimlerini sürdüren

öğrencilere kurum müdürlüğünce öğrenci kimlik belgesi verilir. Kimlik ve paso ile

ilgili giderler, öğrenci velileri tarafından karşılanır. Paso ile ilgili iş ve işlemler, yerel

yönetimlerle iş birliği yapılarak yürütülür.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Eğitim-Öğretimin Denetimi

Denetim

MADDE 86 – (1) Özel eğitim okul/ kurumları ve özel eğitim sınıfları ile

özel eğitime destek sağlayan kurumların faaliyetlerinin denetimi öncelikle özel

eğitim ve/veya psikolojik danışma ve rehberlik alanlarında yetişmiş Bakanlık veya

ilköğretim müfettişlerince yapılır.

(2) Özel eğitim okul/ kurumları ve özel eğitim sınıfları ile özel eğitime

destek sağlayan kurumların faaliyetlerinin denetiminde; Bakanlığa bağlı her tür ve

derecedeki kurumların denetimindeki mevzuat hükümleriyle birlikte aşağıdaki

esaslar da dikkate alınır:

Yönetmelikler

375

  1. a) Öğretmenlerin denetiminde;

1) BEP geliştirme birimiyle iş birliği yaparak BEP hazırlaması,

2) BEP’i uygulaması ve BEP’te yer alan amaçların gerçekleştirilmesini

sağlaması,

3) Öğrencinin okula/kuruma gelmeden önceki eğitim durumu hakkında

bilgi toplamış olması,

4) Öğrencinin kişisel cihaz ve aletlerinin kullanımı ve bakımına ilişkin

tedbirleri alması,

5) Öğrencinin yetersizliği ve ihtiyaçlarına uygun öğretim yöntem ve

tekniklerini kullanması,

6) Eğitimin etkililiğini artırmak ve sürekliliğini sağlamak amacıyla aile

eğitimi programlarına katılması ve aile ile iş birliği içinde çalışması,

7) Öğrencinin yetersizlik türü ve eğitim ihtiyaçlarına uygun ölçme

değerlendirme araçları ile eğitim materyallerini kullanması, gerektiğinde bu araç ve

materyalleri hazırlaması,

8) Eğitim ortamında etkileşimi kolaylaştıracak ve dersin etkililiğini

sağlayacak biçimde düzenlemeler yapması,

9) Öğrencinin eğitsel ve tıbbî değerlendirmesinin yapılması için gerekli

tedbirleri alması,

10) Öğrencilerin sosyal bütünleşmesini sağlayamaya yönelik tedbirler

alması,

11) Ders planlarını BEP’te yer alan amaçları gerçekleştirecek şekilde

hazırlaması

hususları dikkate alınır.

  1. b) Yöneticilerin denetiminde;

1) Öğretim yılı başında öğrenciler için alınacak tedbirler konusunda

planlama yapması,

2) Okulda/kurumda BEP geliştirme birimi oluşturması,

3) Okulda/kurumda öğrencilerin yetersizlik türü ve ihtiyaçlarına uygun

eğitim ortamı düzenlemelerini yapması ve koruyucu tedbirleri alması,

4) Personelin özel eğitim konusunda bilgi ve deneyimlerini artırmak

amacıyla düzenlenen eğitim faaliyetlerine katılımını sağlaması,

5) Personelin özel eğitim konusunda bilgi ve deneyimlerini artırmak

amacıyla okulda/kurumda kurs, seminer ve benzeri eğitim faaliyetleri düzenlemesi,

6) Okulda/kurumda faaliyet gösteren birim, kurul, komisyonlar ile rehberlik

ve psikolojik danışma servisi arasında eş güdümü sağlaması,

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

376

7) Kurumdaki hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesi için; özel eğitim

hizmetleri kurulu, özel eğitim değerlendirme kurulu, aile, okul aile birliği, sivil

toplum kuruluşları, üniversiteler ve hastaneler arasında iş birliği sağlaması,

8) Aile eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasına yönelik

planlama yapması,

9) Öğrencilerin sosyal bütünleşmelerini sağlamak amacıyla okul ve

kurumda sosyal, kültürel faaliyetler düzenlemesi ve diğer okul ve kurumlarda

düzenlenen faaliyetlere bireylerin katılımının sağlanması

hususları dikkate alınır.

DOKUZUNCU KISIM

Çeşitli ve Son Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Özel eğitim araçları

MADDE 87 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin öğrenim gördüğü

resmî okul ve kurumlarda eğitim ve öğretim hizmetlerinin etkililiğini arttırmak

amacıyla gerekli her türlü araç-gereç Bakanlıkça karşılanır.

(2) Bu okul ve kurumlarda kullanılacak eğitim araç-gereç ve

materyallerinin hazırlanması, geliştirilmesi ya da temin edilmesi sürecinde, araçgereçlerin

niteliği ve uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla üniversitelerin ilgili

bölümleri ile iş birliği yapılır.

Eğitim ortamları

MADDE 88 – (1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimlerini

sürdürdükleri okul ve kurumların özelliğine göre;

  1. a) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisi,
  2. b) Destek eğitim odası,
  3. c) Gözlem odası,

ç) Bireysel eğitim odası,

  1. d) Dinlenme odası,
  2. e) Oyun odası,
  3. f) Revir,
  4. g) Aile eğitimi odası,

ğ) Resim ve müzik odaları,

  1. h) Uygulama evi,

ı) Çok amaçlı salon,

  1. i) Hidroterapi havuzu,
  2. j) Kütüphane,
  3. k) Açık ve kapalı bahçe,
  4. l) Beden eğitimi salonu,
  5. m) Gösteri ve tiyatro salonları,
  6. n) İşitme, konuşma ve dil laboratuvarları,

Yönetmelikler

377

  1. o) Fizik tedavi ve rehabilitasyon salonu,

ö) Atölye

gibi bölümlere yer verilmesi için tedbirler alınır.

(2) Okul ve kurumlarda ortak kullanım alanları tekerlekli sandalye ile

dolaşmayı sağlayacak şekilde düzenlenir, rampa-tutamak gibi ek tedbirler alınır.

İşitme yetersizliği olan öğrencilerin eğitimlerini sürdürdükleri ortamlarda ses

yalıtımı yapılır.

Öğretmenlerin nöbeti

MADDE 89 – (1) Özel eğitim okul ve kurumlarında okul öncesi, sınıf ve

alan öğretmenleri nöbet tutar. Yatılı özel eğitim okul ve kurumlarında nöbet süresi

24 saattir. Bu kurumlardaki nöbetler için yeteri kadar öğretmen bulunmadığı

takdirde kurumun yöneticileri de nöbetçi öğretmen olarak görev yaparlar.

Nöbetlerde en az bir bayan ve bir erkek öğretmen görevlendirilir.

Ücretsiz taşıma

MADDE 90 – (1) Bakanlık, özel eğitim okul ve kurumları ile özel eğitim

sınıflarındaki gündüzlü öğrencilerin okula ulaşımlarının ücretsiz sağlanması için

gerekli tedbirleri alır.

Ücretsiz öğle yemeği

MADDE 91 – (1) Yatılı veya gündüzlü özel eğitim okul ve kurumlarında

gündüzlü olarak okuyan ve parasız yatılılık şartlarını taşıyan öğrencilere genel

bütçeden karşılanan ödenekle ücretsiz olarak öğle yemeği verilir.

Defter ve dosyalar

MADDE 92 – (1) Özel eğitim okul ve kurumlarında, kurumun özelliğine

ve kullandığı teknolojiye göre Ek-9’da yer alan Özel Eğitim Okul ve Kurumlarında

Tutulacak Defter, Çizelge ve Dosyalar tutulur.

Bütün defterlerin, sayfalarının birleştiği yer, okul/kurum mührü ile

mühürlenir. Defterlere ilk sayfadan başlayarak sayfa numaraları yazılır ve defterin

kaç sayfa olduğu belirtilerek onaylanır.

İKİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller

MADDE 93 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda;

14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 1/7/2005 tarihli ve

5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik

Yapılması Hakkında Kanunu ve 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim

Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kanunlarına dayanılarak çıkarılan

yönetmelik hükümleri ile ilgili diğer kanun ve yönetmelik hükümleri uygulanır.

(2) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan her tür ve kademedeki

gündüzlü veya yatılı okul ve kurumlarda; eğitim-öğretim hizmetlerinin

Özürlüler Kanunu ve İlgili Mevzuat

378

yürütülmesiyle ilgili iş ve işlemlerde, okul ve kurumların özelliğine göre; bu

Yönetmelik hükümleri ile Bakanlığın okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim ve yaygın

eğitim kurumlarıyla ilgili mevzuat hükümleri birlikte uygulanır.

(3) (Ek:RG-22/6/2010-27619) Bilim ve sanat merkezlerinde günlük çalışma

saatleri dışında yapılacak fazla çalışmalar 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

178 inci maddesinin (B) fıkrası kapsamında değerlendirilir. Bu şekilde yapılacak

çalışmanın uygulanmasına ilişkin hususlar 19/2/1975 tarihli ve 7/9493 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Fazla Çalışmanın Uygulama

Esaslarını Gösterir Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça düzenlenir.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 94 – (1) 18/1/2000 tarihli ve 23937 mükerrer sayılı Resmî

Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği

yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten

önce, özel özel eğitim kurumlarından özel eğitim ve rehabilitasyon desteği için

alınan sağlık kurulu raporları süresi doluncaya kadar geçerlidir.

Yürürlük

MADDE 95 – (1) Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 96 – (1) Bu Yönetmeliğin;

  1. a) Eğitsel değerlendirme, tanılama ve Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu

ile ilgili hükümlerini, Özürlüler İdaresi Başkanlığının bağlı olduğu Bakan ile Millî

Eğitim Bakanı birlikte,

  1. b) Eğitsel değerlendirme, tanılama ile Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu

ilgili hükümleri dışındaki hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür. 1

1 Ek-1 Özel Eğitim Değerlendirme Kurul Raporu Örneği

Ek-1/a Eğitim Planı Örneği

Ek-2 T.C.Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim ve Uygulama Okulu Diploması

Ek-3 T.C.Milli Eğitim Bakanlığı Otistik Çocuklar Eğitim Merkezi Diploması

Ek-4 İş Yerine Yerleştirilecek Öğrenciler İçin Veli Muvafakat Belgesi

Ek-5 Öğrenciyi İş Yerinde Gözlem ve İzleme Formu

Ek-6 İşe Yerleştirilen Öğrencilerin Devam Takip Çizelgesi

Ek-7 Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı İş Okulu Diploması

Ek-8 Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı İş Eğitim Merkezi Kurs Bitirme

Belgesi

Ek-9 Özel Eğitim Okul ve Kurumlarında Tutulacak Defter, Çizelge ve Dosyalar’a

http://www.mevzuat.gov.tr/cache/yonetmelik/7.5.10363-Ek.mht adresinden ulaşılabilir.__

Yorum yapın