GÖRME ENGELLİLERDE BAĞIMSIZ HAREKET ÖĞRETİMİNİN ÖNEMİ

istanbul

Kör ve az gören kişilerin bulundukları alanı tanımaları önemlidir bu yüzden onlara öncelikle bağımsız hareket etme becerisini kazandırmak gerekir. Bu beceriler Yönelim (oryantasyon) ve Bağımsız Hareket (dolaşma) olarak gruplandırılır.

Yönelim (Dolaşma) : Görme yetersizliği olan kişinin işitme, koklama ve dokunma duyularından yararlanarak çevreyi ve çevreyle olan kendi ilişkisini anlamlandırmasıdır.

Bağımsız Hareket (Dolaşma) : Görme yetersizliği olan kişinin, bağımsız hareket tekniklerini ve diğer duyularını kullanarak güvenli şekilde bir yerden başka bir yere gidebilmesidir.

Yönelim ve bağımsız hareket, görme engeli olan kişilere mutlaka kazandırılması gereken becerilerdendir. Onların bir yolda karşıdan karşıya geçebilmeyi, trafik akışını dinlemeyi, etraftaki değişiklikleri algılamayı öğrenmeleri gerekir ve bu öğretime küçük yaşlarda başlamaları çok önemlidir.

Uzmanlar yönelim ve bağımsız hareket becerilerinin öğretimini 5 başlıkta ele alıyorlar.

1 – Kavram Gelişimi:Vücutla, uzayla ve çevreyle ilgili kavramlardır. Vücut için baş, gövde organları ve bunların yeri. Uzay için, yer, şekil, uzaklık, zaman. Çevre içinse, nesneler, yapılaşma, sıcaklık gibi kavramların geliştirilmeye çalışılması gerekir.

2 – Duyusal Gelişim:

– Sesleri ayırt edebilme,

– Dokunarak elde edilen bilgiyi yorumlama

– İnsanları, nesneleri, yerleri kokularla ilişkilendirebilme,

– Vücut duruşunu ayarlama

– Az görenler için, gördüğü kadarını kullanabilme

Gibi konuları üzerinde durulmalıdır.

3 – Yönelim ve Haritacılık:Görme yetersizliği olan birey, düşen bir nesnenin yerini bulma, tanıdık ortamlara yönelme, basit bir haritayı yorumlama, bildiği uzaklıklara gidebilme, ev veya okul ortamlarında birinden yardım alarak orayı tanıma gibi işleri yapmayı öğrenmelidir.

4 – İletişim, Güvenlik ve Savunma:

– Ev, okul ve insanlarla uygun sosyal iletişimi sağlama

– Temel güvenlik kurallarını tanıma

– Madeni ve kağıt paraları ayırt etme

– Acil durumları öğrenme

– Sorumluluk alma

– Önemli ve tehlikeli durumları fark edebilmedir.

5 – Seyahat Teknikleri:Görme yetersizliği olan bireyler içinde bulundukları ortamı tanıyabilmek ve orada hareket edebilmek için 3 yöntemden yararlanabilirler.

– Uzun baston

– Rehber köpek

– Gören rehber.

Uzun baston: Görme yetersizliği olan bireyler hareket ederken uzun bastonu ilerledikleri yönde yere değirerek önlerindeki engelleri tespit edebilirler .Merdiven, eğim, yokuş gibi durumları da yine uzun baston sayesinde önceden fark edebilirler.

Rehber Köpek: Rehber köpek, görme yetersizliği olan yetişkin bireylere uygun olmasına karşın çok tercih edilen bir çözüm değildir. Çünkü köpeğin iyi eğitilmesi gerekir. Bakımı beslenmesi gibi konulara da dikkat edilmesi ve bireyin köpeğe ayak uydurması da gerekir. Bunların dışında rehber köpek göremeyen bireye her zaman yardımcı olmayabilir. Bu tür sebeplerden dolayı çok tercih edilmez.

Gören rehber: Görmeyen bir kişiye gören bir kişinin yardım etmesi yöntemidir. Gören kişi görmeyene gideceği yeri sorup onun koluna girerek yada girmeyerek ona rehberlik edebilir.